Nhập khẩu máy tính của Mỹ tăng mạnh, Việt Nam nổi lên trong chuỗi cung ứng

Việt Nam đang nổi lên trong một thay đổi đáng chú ý của dòng chảy thương mại vào Mỹ, giữa lúc các tập đoàn công nghệ tăng mạnh đầu tư cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo.

Theo phân tích của Forbes dựa trên dữ liệu Cục Thống kê Dân số Mỹ, giá trị nhập khẩu nhóm hàng máy tính của Mỹ trong sáu tháng đầu năm 2026 đạt 194,44 tỷ USD, tăng 91,72% so với 101,42 tỷ USD cùng kỳ năm trước.

Ba thị trường Đài Loan (Trung Quốc), Mexico và Việt Nam chiếm tổng cộng 83,03% giá trị nhập khẩu của nhóm hàng này. Nhóm máy tính được Forbes sử dụng trong phân tích bao gồm các thiết bị phục vụ trung tâm dữ liệu, trong đó có máy chủ.

Đà tăng diễn ra trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ Mỹ đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu. Alphabet dự kiến chi 175–185 tỷ USD cho đầu tư vốn trong năm 2026, Meta 130–145 tỷ USD, Microsoft khoảng 190 tỷ USD và Amazon khoảng 200 tỷ USD; các doanh nghiệp đều xác định AI, điện toán đám mây và năng lực trung tâm dữ liệu là những động lực chính của kế hoạch đầu tư.

Nhu cầu phần cứng tăng theo làn sóng đầu tư này cũng thể hiện rõ trong dữ liệu thương mại Mỹ. Theo Cục Thống kê Dân số Mỹ, trong sáu tháng đầu năm 2026, giá trị nhập khẩu máy tính và phụ kiện máy tính đạt khoảng 292,7 tỷ USD, cao hơn mức 205,5 tỷ USD của toàn bộ nhóm ô tô, linh kiện và động cơ, đồng thời vượt xa 77,97 tỷ USD nhập khẩu dầu thô.

Mỹ nhập khẩu từ Việt Nam đạt kỷ lục trong tháng 6

Dữ liệu chính thức của Cục Thống kê Dân số Mỹ cho thấy kim ngạch nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam trong tháng 6 đạt 25,2 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay.

Cùng tháng, Việt Nam cũng là thị trường mà Mỹ ghi nhận mức thâm hụt thương mại hàng hóa lớn nhất trong nhóm các đối tác được cơ quan thống kê Mỹ công bố.

Theo số liệu đã điều chỉnh yếu tố mùa vụ, thâm hụt hàng hóa của Mỹ với Việt Nam đạt 21,6 tỷ USD, cao hơn Mexico với 20,3 tỷ USD, Trung Quốc 15,3 tỷ USD và Đài Loan (Trung Quốc) 14,9 tỷ USD.

Nếu tính theo dữ liệu Census chưa điều chỉnh mùa vụ, Mỹ xuất khẩu khoảng 1,52 tỷ USD hàng hóa sang Việt Nam trong tháng 6 và nhập khẩu 25,17 tỷ USD, tương ứng mức thâm hụt khoảng 23,65 tỷ USD. Lũy kế sáu tháng, Mỹ nhập khẩu 123,19 tỷ USD hàng hóa từ Việt Nam và xuất khẩu 9,17 tỷ USD sang thị trường này.

Sự thay đổi này đáng chú ý bởi Trung Quốc từng duy trì khoảng cách rất lớn so với các nước khác trong cán cân thương mại với Mỹ. Trong tháng 6, xét trên dữ liệu Census mà Forbes sử dụng, mức thâm hụt của Mỹ với Việt Nam, Mexico và Đài Loan (Trung Quốc) đều lớn hơn với Trung Quốc.

AI đang thay đổi cấu trúc nhập khẩu

Theo phân tích của Ken Roberts, cây bút chuyên theo dõi dữ liệu thương mại Mỹ trên Forbes.com, nhập khẩu máy tính tăng mạnh là một trong những yếu tố đáng kể làm thay đổi cơ cấu thâm hụt thương mại của Mỹ.

Trong sáu tháng đầu năm 2026, giá trị nhập khẩu nhóm hàng máy tính của Mỹ tăng hơn 93 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Roberts ước tính, nếu kim ngạch nhập khẩu máy tính trong riêng tháng 6 chỉ ngang mức của một năm trước, mức thâm hụt hàng hóa theo bộ dữ liệu ông sử dụng có thể thấp hơn khoảng 14 tỷ USD.

Roberts cũng tính toán rằng Việt Nam, Đài Loan (Trung Quốc) và Mexico chiếm tổng cộng 83,03% giá trị nhập khẩu nhóm hàng máy tính của Mỹ trong nửa đầu năm. Tuy nhiên, tỷ trọng này không đồng nghĩa toàn bộ lượng hàng nhập khẩu từ ba thị trường đều trực tiếp phục vụ AI, cũng không có nghĩa phần lớn hàng Việt Nam xuất sang Mỹ là thiết bị AI.

Điều con số trên cho thấy là ba thị trường này đang giữ vai trò đáng kể trong nguồn cung máy tính cho Mỹ, trong bối cảnh nhu cầu đối với máy chủ và thiết bị trung tâm dữ liệu tăng nhanh cùng làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI.

Việt Nam ngày càng quan trọng trong thương mại Mỹ

Số liệu của phía Việt Nam cũng cho thấy quy mô quan hệ thương mại song phương tiếp tục tăng. Theo Cục Thống kê, Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong sáu tháng đầu năm 2026, với kim ngạch xuất khẩu ước đạt 86,5 tỷ USD.

Con số thống kê của Việt Nam và Mỹ có thể khác nhau do phương pháp ghi nhận, thời điểm hạch toán, cách định giá và các điều chỉnh thống kê; vì vậy không nên đối chiếu trực tiếp từng con số giữa hai hệ thống.

Ở bình diện rộng hơn, báo cáo chính thức của Mỹ cho thấy thâm hụt hàng hóa và dịch vụ trong tháng 6 đạt 73,3 tỷ USD, giảm 5,6% so với tháng trước. Riêng thâm hụt hàng hóa ở mức 102,1 tỷ USD.

Dù vậy, cơ cấu nguồn nhập khẩu đang thay đổi nhanh. Trung Quốc không còn áp đảo như trước, trong khi Việt Nam, Mexico và Đài Loan (Trung Quốc) ngày càng chiếm vị trí lớn hơn trong chuỗi cung ứng hàng hóa cho Mỹ.

Trong trường hợp máy tính và máy chủ, xu hướng này còn giao thoa với một chuyển động khác: cuộc chạy đua xây dựng hạ tầng AI. Khi các tập đoàn công nghệ Mỹ tiếp tục tăng chi tiêu cho trung tâm dữ liệu, nhu cầu nhập khẩu phần cứng có thể tiếp tục tác động đáng kể đến cả dòng thương mại lẫn cán cân thương mại của nền kinh tế lớn nhất thế giới.

__
Biên soạn: Forbes Việt Nam
Nguồn: Forbes (thực hiện bởi Ken Roberts); U.S. Census Bureau; U.S. Bureau of Economic Analysis