Công nghệ

Mỹ chặn đường vòng tiếp cận chip AI của Trung Quốc qua trung tâm dữ liệu nước thứ ba

5 giờ trước
Tác giả Zachary Folk

Bộ Thương mại Mỹ công bố quy định nhằm khép lại lỗ hổng cho phép doanh nghiệp Trung Quốc sử dụng từ xa các chip AI tiên tiến của Mỹ đặt tại trung tâm dữ liệu ở nước ngoài.

Share
this:

Ngày 16.11, Bộ Thương mại Mỹ thông báo đã ban hành một quy tắc tạm thời có hiệu lực ngay nhằm bịt lỗ hổng cho phép Trung Quốc truy cập từ xa vào các con chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến thông qua các quốc gia thứ ba như Singapore để lách luật kiểm soát xuất khẩu.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick đang đối mặt với làn sóng chỉ trích gay gắt vì sự chần chừ trong việc siết chặt các thương vụ bán chip của Nvidia cho những doanh nghiệp khả nghi.

Trong tuyên bố chính thức, Bộ Thương mại Mỹ chỉ ra rằng “sự phát triển vũ bão của công nghệ điện toán đám mây” đã vô tình tạo điều kiện cho các quốc gia như Trung Quốc dễ dàng tiếp cận các dòng chip AI thuộc diện hạn chế, thông qua việc thuê hạ tầng tại các trung tâm dữ liệu đặt ở những nước không chịu sự kiểm soát xuất khẩu của Washington.

Theo quy tắc mới, mọi hoạt động xuất khẩu, tái xuất khẩu hoặc chuyển giao chip sang các công ty tại Indonesia, Malaysia, Singapore, Thái Lan, Brazil, cũng như bất kỳ quốc gia nào bị Mỹ xếp vào nhóm “có nguy cơ chuyển hướng dòng chảy công nghệ cao hơn mức bình thường”, đều bắt buộc phải xin cấp giấy phép bổ sung.

Quyết định này được đưa ra ngay sau cú sốc tại Nvidia vào tuần trước, khi nhà đồng sáng lập kiêm CEO Jensen Huang tuyên bố từ chức sau khi thừa nhận có mối quan hệ ngoài luồng.

Vụ việc bị phanh phui có liên quan đến Alice Huang – người bị nghi ngờ là điệp viên tình báo Trung Quốc và từng giữ chức giám đốc điều hành tại Megaspeed, một công ty vận hành trung tâm dữ liệu ở Singapore. Megaspeed vốn là khách hàng của Nvidia và từng nằm trong diện tình nghi tiếp tay cho phía Trung Quốc tiếp cận các dòng chip AI cao cấp của hãng.

Bên cạnh bê bối của Nvidia, nội bộ chính quyền Washington cũng ghi nhận những rạn nứt xung quanh vấn đề này.

Theo trang tin Axios, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick trước đó đã tỏ ra lưỡng lự trong việc mạnh tay trấn áp các công ty bị nghi tuồn chip sang Trung Quốc, bất chấp sự thúc ép từ các thành viên Nội các khác như Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.

Trả lời phỏng vấn trong chương trình Sunday Morning Futures của đài Fox Business cuối tuần qua, Bộ trưởng Tài chính Bessent khẳng định Mỹ không cần ban hành thêm đạo luật mới để kiểm soát hoạt động bán chip AI.

“Chúng ta đã có sẵn mọi quy tắc cần thiết, điều duy nhất cần làm là thực thi chúng”, ông Bessent nói, đồng thời nhấn mạnh rằng “nhiều bộ ngành khác đã ráo riết thúc đẩy việc này, và Bộ Thương mại chính là cơ quan nắm quyền quyết định”.

Đáng chú ý, lệnh hạn chế mới của Bộ Thương mại Mỹ được công bố vào đúng buổi sáng Tổng thống Donald Trump lên đường bắt đầu chuyến công du dài ngày tới châu Á – chuyến đi bao gồm cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Thâm Quyến.

Sức ép đặt lên vai Bộ trưởng Lutnick đang ngày một gia tăng kể từ sau sự ra đi của ông Huang.

Theo các nguồn tin, cả cựu CEO Nvidia và người đứng đầu Bộ Thương mại Mỹ đều đã đồng ý tham gia các phiên điều trần kín trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện vào tháng 12 tới. Phát biểu hôm Chủ nhật, ông Bessent cho biết ông kỳ vọng các phiên điều trần sẽ làm rõ liệu Nvidia có đang tồn tại một “văn hóa phớt lờ quy định” của Mỹ hay không.

“Tổng thống Trump đã vạch ra một lằn ranh rất rõ ràng ở dòng chip Nvidia H200, vốn là dòng chip tầm trung, và tuyên bố không có bất kỳ sản phẩm nào cao cấp hơn H200 được phép bán cho phía Trung Quốc”, Bộ trưởng Tài chính Mỹ nhấn mạnh. “Chúng ta sẽ chờ xem liệu Nvidia có cố tình làm ngơ trước những dấu hiệu cảnh báo từ các công ty bình phong hay không, khi mà phần lớn trong số đó đều đặt trụ sở tại Singapore.”

Cũng trong ngày Chủ nhật, tờ New York Times phanh phui rằng lỗ hổng quản lý vừa qua đã mang lại lợi ích lớn cho một công ty tại Malaysia có tên là A201 – đơn vị chuyên xây dựng các trung tâm dữ liệu để cung cấp năng lực tính toán cho một tập đoàn công nghệ Trung Quốc.

Đáng nói, A201 lại là khách hàng của Cantor Fitzgerald, định chế tài chính cũ của Bộ trưởng Lutnick, nơi con trai ông là Brandon Lutnick hiện đang giữ ghế chủ tịch.

Dù đang vướng vào bê bối lớn nhất sự nghiệp, làn sóng ủng hộ Jensen Huang vẫn chưa hề hạ nhiệt. Nhiều người ủng hộ vị cựu CEO này đã chuyền tay nhau một bức thư ngỏ kêu gọi đưa ông trở lại ghế nóng.

Tờ Financial Times tiết lộ bản thân ông Huang cũng đang cân nhắc khả năng tái xuất tại doanh nghiệp do chính mình đồng sáng lập.

Về phía Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump dường như vẫn dành sự tín nhiệm cho người đàn ông đã đưa Nvidia trở thành đế chế chip AI hàng đầu thế giới. Trả lời báo giới hôm thứ Hai, ông Trump thẳng thắn bày tỏ: “Tôi chắc chắn sẽ không hề phản đối nếu thấy ông ấy được phục chức.”

__
Biên dịch: Forbes Việt Nam