Khi AI cũng trở thành bài toán lạm phát

Nhu cầu khổng lồ đối với chip nhớ và phần cứng máy tính phục vụ trí tuệ nhân tạo đang tạo thêm sức ép lên lạm phát tại Mỹ, với mức độ tác động tương đương thuế quan, theo một phân tích mới của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Minneapolis (Fed Minneapolis).

Dữ liệu đến tháng 7 cho thấy lạm phát lõi theo chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) của Mỹ tăng 3,3% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất kể từ năm 2023. Đây cũng là mức cao nhất kể từ đầu những năm 1990 nếu không tính giai đoạn đại dịch.

Theo Fed Minneapolis, tác động của thuế quan lên giá tiêu dùng, vốn xuất hiện chậm hơn dự kiến, nay đã trở nên rõ rệt hơn. Thuế quan được ước tính đóng góp khoảng 0,2–0,4 điểm phần trăm vào lạm phát PCE lõi trong tháng 7.

Một trong những biểu hiện dễ thấy nhất là quần áo và giày dép. Lạm phát của nhóm hàng này tăng từ 0,3% vào tháng 12.2025 lên 3,5% vào tháng 7.2026, khi doanh nghiệp bắt đầu chuyển một phần chi phí thuế nhập khẩu sang người mua.

Tuy nhiên, thuế quan không phải nguyên nhân duy nhất khiến lạm phát duy trì ở mức cao. Nhu cầu đầu tư AI đang tạo ra một nguồn áp lực giá lớn khác.

Giá thiết bị xử lý video và thông tin tăng tới 12,2% trong 12 tháng tính đến tháng 7, một sự đảo chiều đặc biệt mạnh nếu so với giai đoạn 2015–2019, khi giá của nhóm sản phẩm này bình quân giảm khoảng 6,5% mỗi năm. Riêng sự thay đổi này được Fed Minneapolis ước tính làm tăng khoảng 0,4 điểm phần trăm lạm phát PCE lõi, ngang với mức tác động ước tính của toàn bộ thuế quan.

Nguyên nhân nằm ở cuộc chạy đua xây dựng hạ tầng AI của các tập đoàn công nghệ lớn. Microsoft, Google, Meta, Amazon và nhiều doanh nghiệp khác đang đồng loạt đầu tư vào các trung tâm dữ liệu và hệ thống tính toán quy mô lớn. Việc huấn luyện và vận hành các mô hình AI đòi hỏi lượng lớn bộ xử lý trung tâm (CPU), bộ xử lý đồ họa (GPU), bộ nhớ, thiết bị lưu trữ và hệ thống làm mát, khiến nguồn cung phần cứng chịu sức ép ngày càng lớn.

Áp lực này đã lan sang thị trường tiêu dùng. Apple tăng giá một số dòng MacBook và iPad từ 15–25% hồi tháng 6, trong khi Lenovo, Dell và HP cũng điều chỉnh giá. Điện thoại thông minh và máy chơi game cũng nằm trong số những sản phẩm chịu tác động.

Fed Minneapolis cho rằng sức ép từ thuế quan có thể chưa dừng lại. Một số nhóm hàng chịu thuế cao, trong đó có ô tô mới, vẫn chưa phản ánh đầy đủ phần chi phí tăng thêm vào giá bán. Khảo sát doanh nghiệp gần đây cũng cho thấy nhiều công ty dự kiến tiếp tục tăng giá để bù chi phí liên quan đến thuế quan.

Dù vậy, phân tích của Fed cho thấy ngay cả khi loại bỏ hoàn toàn tác động của thuế quan, lạm phát PCE lõi của Mỹ vẫn cao hơn khoảng một điểm phần trăm so với mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang.

Điều đó cho thấy bài toán lạm phát hiện nay không chỉ đến từ chính sách thương mại. Cuộc bùng nổ đầu tư AI, vốn thường được nhìn nhận chủ yếu như một động lực tăng trưởng và năng suất, cũng đang bắt đầu tạo ra một loại áp lực giá mới đối với nền kinh tế.

__

Lược dịch: Forbes Việt Nam
Nguồn: Forbes (thực hiện bởi Mary Whitfill Roeloffs); dữ liệu và phân tích từ Federal Reserve Bank of Minneapolis.