ASEAN thu hút gần 244 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài, Việt Nam giữ vị trí trong chuỗi cung ứng khu vực

Giữa lúc dòng vốn đầu tư quốc tế liên tục dịch chuyển, Đông Nam Á tiếp tục là một điểm đến đáng chú ý. Theo số liệu cập nhật từ Báo cáo Đầu tư thế giới 2026 của Cơ quan Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào ASEAN đạt 243,9 tỷ USD trong năm 2025, tăng 9,7% so với năm trước. Mức tăng này cao hơn đà phục hồi 6% của dòng vốn FDI toàn cầu.

Sự tương phản này là một trong những điểm nhấn tại Hội nghị CEO Toàn cầu 2026 của Forbes, diễn ra ở Singapore ngày 7-8.10. Đại diện các tổ chức quản lý tài sản và ngân hàng nhận định Đông Nam Á đang có thêm cơ hội thu hút đầu tư khi doanh nghiệp quốc tế điều chỉnh mạng lưới sản xuất, tìm kiếm thị trường mới và đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Sức hút không chỉ đến từ chi phí sản xuất

Báo cáo đầu tư ASEAN 2025 do Ban Thư ký ASEAN và UNCTAD thực hiện cho thấy trong năm 2024, dòng vốn vào lĩnh vực chế biến, chế tạo tăng gần 150%, lên khoảng 44 tỷ USD. Đây là một dấu hiệu đáng chú ý: nhà đầu tư không chỉ tìm địa điểm tiêu thụ hàng hóa, mà còn tìm cơ sở sản xuất có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và quốc tế.

Theo bài viết của Phisanu Phromchanya, Indonesia, Malaysia, Singapore, Thái Lan, Philippines và Việt Nam là những thị trường thu hút đầu tư trong các lĩnh vực như sản xuất công nghiệp, khai khoáng, công nghệ, trung tâm dữ liệu và năng lượng tái tạo. Danh sách này cho thấy các nước ASEAN đang cùng tham gia cạnh tranh đón vốn, song mỗi nước có thể đảm nhận một vai trò khác nhau trong mạng lưới đầu tư.

Dữ liệu năm 2025 do cổng thông tin xúc tiến đầu tư chính thức của ASEAN công bố trên cơ sở báo cáo UNCTAD cho thấy Singapore thu hút khoảng 150,9 tỷ USD FDI, còn Việt Nam đạt khoảng 20,35 tỷ USD. Dòng vốn vào Việt Nam tiếp tục duy trì ở mức cao; tuy nhiên, quy mô vốn khác nhau giữa các nước cũng phản ánh vai trò và đặc điểm kinh tế riêng của từng thị trường.

Ông Chartsiri Sophonpanich, Chủ tịch Bangkok Bank, cho rằng một lợi thế quan trọng của khu vực là khả năng duy trì quan hệ làm ăn với nhiều đối tác. Trong bối cảnh các rào cản thương mại gia tăng, vị thế kết nối giữa các nền kinh tế trở thành yếu tố có giá trị đối với doanh nghiệp đang lựa chọn nơi đặt nhà máy, trung tâm dịch vụ hoặc cơ sở hạ tầng mới.

Cơ hội đi cùng yêu cầu chọn lọc dòng vốn

AI đang mở thêm một hướng đầu tư đáng kể. Việc xây dựng trung tâm dữ liệu và mở rộng năng lực điện toán kéo theo nhu cầu về điện, thiết bị, nhân lực kỹ thuật và các dịch vụ hỗ trợ. Tuy nhiên, các diễn giả cũng lưu ý rằng sự hào hứng với công nghệ mới dễ khiến nhà đầu tư rót vốn vượt quá nhu cầu thực tế.

Bà Jenny Johnson, Tổng giám đốc Franklin Templeton, nhìn nhận các bước tiến công nghệ lớn thường tạo ra làn sóng kỳ vọng mạnh, nhưng không phải khoản đầu tư nào cũng đem lại hiệu quả tương xứng. Ông Ray Dalio, nhà sáng lập Bridgewater Associates, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận diện những điều nhà đầu tư chưa thể biết chắc. Đây là lời nhắc cần thiết khi dòng vốn dành cho AI tăng nhanh trên phạm vi toàn cầu.

Về phía các tổ chức quản lý vốn, khả năng điều chỉnh chiến lược nhanh trước những thay đổi của thị trường cũng được đề cao. Ông Dilhan Pillay Sandrasegara, Tổng giám đốc Temasek, cho biết tập đoàn đầu tư Singapore chú trọng duy trì tính thanh khoản trong danh mục để có thể điều chỉnh chiến lược kịp thời.

Với Việt Nam, việc được nhắc đến trong nhóm thị trường thu hút FDI cho thấy vị trí của nền kinh tế trong bản đồ đầu tư Đông Nam Á. Nhưng thu hút được vốn mới chỉ là bước đầu. Khả năng cung cấp điện ổn định, hạ tầng khu công nghiệp, nguồn nhân lực có tay nghề và mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng sẽ quyết định giá trị mà dòng vốn ấy để lại.

Điểm đáng chú ý từ cuộc thảo luận tại Singapore vì thế không chỉ là con số 243,9 tỷ USD. Quan trọng hơn, Đông Nam Á đang có cơ hội chuyển lợi thế về vị trí địa lý và thị trường thành năng lực sản xuất, công nghệ và dịch vụ có giá trị cao hơn.

__

Nguồn: Forbes Asia (thực hiện bởi Phisanu Phromchanya)
Biên dịch, biên tập và cập nhật: Forbes Việt Nam