Công nghệ

Giáo sư đại học huy động 35 triệu USD phát triển AI dự báo nguy cơ ung thư

13 giờ trước
Tác giả Amy Feldman

Xlue, startup công nghệ y tế được thành lập từ một dự án nghiên cứu tại Đại học Carnegie Mellon, vừa huy động thành công 35 triệu USD để phát triển mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) giúp xác định những bệnh nhân có nguy cơ mắc ung thư cao. Vòng gọi vốn có sự dẫn dắt của Conviction, quỹ đầu tư mạo hiểm chuyên về AI do Sarah Guo, nhà đầu tư từng góp mặt trong danh sách Midas của Forbes, sáng lập.

Chenyan Xiong, đồng sáng lập kiêm CEO Xlue. Hình ảnh: Chenyan Xiong.

Share
this:

Chenyan Xiong đã có nhiều năm nghiên cứu mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), ban đầu tại Microsoft, sau đó trên cương vị giáo sư Đại học Carnegie Mellon. Vì vậy, khi tách dự án nghiên cứu thành một doanh nghiệp độc lập vào năm ngoái, với mục tiêu phát triển mô hình AI giúp phát hiện sớm những người có nguy cơ mắc ung thư cao, ông nhanh chóng được bạn bè trong giới nghiên cứu AI giới thiệu với các nhà đầu tư tại Conviction.

Startup của Xiong, mang tên Xlue, vừa hoàn tất vòng gọi vốn hạt giống trị giá 35 triệu USD do Conviction dẫn dắt. Đội ngũ đồng sáng lập còn có những nhà nghiên cứu hàng đầu về AI trong y tế đến từ Đại học Georgetown, Đại học Stanford và Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH).

“Mô hình của chúng tôi thuộc nhóm tốt nhất trong việc xác định những bệnh nhân có nguy cơ mắc ung thư cao,” Xiong nói với Forbes. “Đây không phải công cụ chẩn đoán bệnh, mà là hệ thống phân tầng nguy cơ, giúp bác sĩ xác định những bệnh nhân cần được kiểm tra sớm.”

Mô hình của Xlue được huấn luyện trên kho hồ sơ sức khỏe quy mô lớn, theo dõi tình trạng bệnh nhân qua nhiều thời điểm tại Mỹ, Đài Loan và những khu vực khác. Từ đó, hệ thống học cách nhận diện những thay đổi về sức khỏe theo thời gian.

Khi phân tích hồ sơ bệnh án điện tử, AI tìm kiếm các quy luật và dấu hiệu có thể cho thấy một người có khả năng mắc ung thư trong tương lai.

“Những gì xảy ra với cơ thể con người không đơn thuần là bài toán dự đoán triệu chứng tiếp theo. Điều quan trọng là mô hình hóa cách cơ thể thay đổi theo thời gian,” Pranav Reddy, đối tác tại Conviction và người phụ trách khoản đầu tư vào Xlue, cho biết. “Chúng tôi tin đây là một cách tiếp cận vấn đề hoàn toàn khác.”

Một nghiên cứu hồi cứu dựa trên hồ sơ của 80.000 bệnh nhân tại Đại học Y khoa Cao Hùng, Đài Loan, đã đánh giá khả năng nhận diện nguy cơ đối với bảy loại ung thư của Xlue, trong đó có ung thư vú, đại trực tràng và tuyến tụy.

Kết quả cho thấy mô hình đưa ra cảnh báo nguy cơ ung thư trước thời điểm chẩn đoán ít nhất 180 ngày trong 12,6% trường hợp và trước ít nhất 90 ngày trong 19,5% trường hợp.

Xlue cũng cho kết quả tốt hơn hai phương pháp đối chứng: mô hình học máy truyền thống dựa trên cấu trúc cây và hệ thống áp dụng những quy tắc được xây dựng từ hướng dẫn sàng lọc ung thư trong thực hành lâm sàng.

“Xlue đang tạo ra sự thay đổi căn bản trong cách tiếp cận y tế, hướng tới dự báo sớm, phòng ngừa và can thiệp kịp thời. Công nghệ này có tiềm năng cứu sống nhiều người, cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm gánh nặng bệnh tật trên toàn cầu,” ông Ming-Lung Yu, Hiệu trưởng Đại học Y khoa Cao Hùng, nhận định qua email.

Phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm mang lại lợi ích lớn cho người bệnh, bởi khả năng điều trị thành công thường cao hơn khi bệnh được phát hiện kịp thời. Điều này cũng góp phần giảm chi phí chăm sóc sức khỏe.

Trong khi một số doanh nghiệp AI y tế đặt tham vọng chữa khỏi ung thư hoặc thay thế bác sĩ, Xiong cho rằng ứng dụng AI vào phòng ngừa bệnh là hướng đi có thể sớm tạo ra tác động tích cực.

Dù ban đầu tập trung vào ung thư, Xiong nhận định công nghệ của Xlue còn có thể được sử dụng để dự báo nguy cơ mắc những bệnh khác.

Ông cũng đang nghiên cứu khả năng ứng dụng mô hình nhằm giúp các công ty dược phẩm quản lý hiệu quả hơn danh mục thuốc đang trong quá trình nghiên cứu và phát triển.

“Nhiều thử nghiệm lâm sàng được triển khai dựa trên những phán đoán ban đầu,” Xiong nói. “Nếu có thể hiểu rõ hơn về rủi ro, chi phí và xác suất thành công, quá trình ra quyết định sẽ hiệu quả hơn.”

Mặc dù dự báo nguy cơ mắc bệnh và hỗ trợ phát triển thuốc là hai ứng dụng rất khác nhau, Xiong nhấn mạnh cả hai đều dựa trên cùng một nền tảng công nghệ.

Theo ông, Xlue hiện đang trao đổi với các bệnh viện và doanh nghiệp dược phẩm về những cơ hội hợp tác tiềm năng.

“Điều chúng tôi cân nhắc chủ yếu là công nghệ đã đủ sẵn sàng hay chưa, và rủi ro sẽ lớn đến mức nào nếu kết quả chưa hoàn toàn chính xác,” ông nói.
__
Biên dịch: Forbes Việt Nam