AEF 2026: Hợp tác đa bên ứng phó biến động toàn cầu

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu khai mạc phiên toàn thể cấp cao, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026 – “Sự hội tụ của các cực tăng trưởng mới toàn cầu” được tổ chức tại TP.HCM sáng ngày 28.10.2026.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu khai mạc phiên toàn thể cấp cao, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026.

Trong bối cảnh toàn cầu đang chứng kiến rất nhiều biến động và thay đổi nhanh chóng, chúng ta hợp tác như thế nào để không chỉ thích ứng với sự thay đổi, vượt qua thách thức mà còn cùng nhau chủ động kiến tạo những động lực phát triển mới vì một tương lai tốt đẹp hơn?

Thế giới đang trải qua những biến chuyển sâu sắc, mở ra nhiều cơ hội phát triển mới nhưng cũng đặt các quốc gia trước những thách thức to lớn. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng; chiến tranh, xung đột tiếp tục diễn ra dưới nhiều hình thức dẫn tới xu hướng đa cực, điều chỉnh chính sách, phân mảnh kinh tế, tái cấu trúc chuỗi cung ứng ngày càng mạnh mẽ; các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen, phức tạp.

Trong khi đó, sự phát triển đột phá của khoa học, công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo cùng với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, mô hình tăng trưởng và cấu trúc phát triển toàn cầu.

Trong bối cảnh ấy, nâng cao năng lực tự chủ và tăng cường hợp tác quốc tế là hai yêu cầu gắn kết chặt chẽ. Không một quốc gia nào có thể phát triển nhanh và bền vững nếu đứng riêng lẻ; không một thách thức toàn cầu nào có thể được giải quyết hiệu quả chỉ bằng nỗ lực đơn phương.

Hơn bao giờ hết, thế giới cần củng cố lòng tin, đề cao chủ nghĩa đa phương, tăng cường đối thoại, thúc đẩy hợp tác trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế và lợi ích chính đáng của các quốc gia.

Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, hợp tác cũng không chỉ dừng ở các tuyên bố hay cam kết mà phải thực sự chuyển hóa thành những cơ chế thực chất, những dự án khả thi và những kết quả cụ thể, có thể đo lường.

Trong tiến trình đổi mới của Việt Nam, đẩy mạnh hội nhập quốc tế luôn là một chủ trương nhất quán và định hướng chiến lược ưu tiên quan trọng nhằm phát huy nội lực, tranh thủ ngoại lực cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Với chủ trương chủ động, tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, hiệu quả; từ một đất nước còn nhiều khó khăn, Việt Nam ngày nay đã vươn lên trở thành một nền kinh tế phát triển năng động với tốc độ tăng trưởng GDP rất cao, một điểm đến đầu tư an toàn, hấp dẫn, một đối tác tin cậy và thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Trong chín tháng đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam tiếp tục tăng trưởng cao gắn với ổn định vững chắc kinh tế vĩ mô, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm.

Phiên khai mạc toàn thể cấp cao.

Tăng trưởng GDP 9 tháng đầu năm đạt 9,01%, cao nhất kể từ 2011; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đến nay đạt trên 987 tỷ USD, tăng trên 30% so với cùng kỳ năm trước và dự kiến cả năm 2026 ước vượt 1.100 tỷ USD; riêng trong tháng 10/2026 đã xuất siêu trên 5,7 tỷ USD (nhập siêu từ đầu năm giảm mạnh còn 13,9 tỷ USD).

Vốn FDI đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%, vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1%; tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt hơn 120 tỷ USD, tăng 15,1%.

Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2026 xếp thứ 43/139 nền kinh tế, trong đó Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao và tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa sáng tạo trong tổng giao dịch thương mại hàng hóa. Việt Nam cũng đã chính thức gia nhập nhóm nước thu nhập trung bình cao vào tháng 7.2026.

Hiện nay, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với quyết tâm và nỗ lực cao nhất để thực hiện thắng lợi hai mục tiêu chiến lược 100 năm: đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Việt Nam xác định giai đoạn 2026–2030 là giai đoạn mang tính bản lề với quyết tâm phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên, trên nền tảng giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, nâng cao chất lượng tăng trưởng và phát triển bền vững.

Để hiện thực hóa các mục tiêu đó, Việt Nam đã xác lập lộ trình chiến lược phải đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển, tăng cường năng lực, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế; đổi mới các động lực tăng trưởng truyền thống đồng thời phát triển các ngành, lĩnh vực kinh tế mới trên nền tảng lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; phát triển toàn diện, đồng bộ văn hóa, giáo dục, y tế…

Trong giai đoạn mới, hội nhập quốc tế của Việt Nam được nâng lên một tầm cao mới. Việt Nam xác định tăng trưởng cao phải đi đôi với năng suất cao hơn; thu hút đầu tư nước ngoài phải đi đôi với nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước; hội nhập sâu rộng phải đi đôi với tăng cường sức chống chịu và khả năng tự chủ của nền kinh tế.

Đây không chỉ là quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng mà còn là sự chuyển đổi mạnh mẽ về tư duy phát triển, phương thức quản trị quốc gia và cách thức kết nối, hợp tác với thế giới.

Với tinh thần đó, Việt Nam đang triển khai mạnh mẽ việc đổi mới và hoàn thiện pháp luật, thể chế và quản trị quốc gia phù hợp với các thông lệ, chuẩn mực quốc tế theo hướng kiến tạo phát triển nhằm mở ra không gian phát triển mới, tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế và tạo điều kiện để các địa phương, các vùng, các cực tăng trưởng, nhất là các đô thị đặc biệt, phát huy đầy đủ tiềm năng. Đồng thời, Việt Nam đang triển khai đồng bộ các quyết sách chiến lược về phát triển mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển toàn diện giáo dục và đào tạo lao động chất lượng cao; khuyến khích mạnh mẽ phát triển kinh tế tư nhân; kinh tế nhà nước; và nâng cao chất lượng, hiệu quả của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Những định hướng nêu trên thể hiện một thông điệp nhất quán: Việt Nam không chỉ mong muốn trở thành một điểm đến hấp dẫn của các dòng vốn đầu tư, công nghệ mới mà còn đang quyết tâm trở thành đối tác ngày càng tin cậy, mắt xích quan trọng trong các chuỗi cung ứng và giá trị toàn cầu, trung tâm kết nối đổi mới sáng tạo và là nơi cùng các đối tác kiến tạo những mô hình phát triển, động lực tăng trưởng mới.

Để cùng phát huy “tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới”, các đối tác quốc tế được không chỉ “đầu tư tại Việt Nam”, mà “đầu tư cùng Việt Nam”; không chỉ “sản xuất tại Việt Nam”, mà còn cùng nghiên cứu và phát triển (R&D), thúc đẩy đổi mới sáng tạo và kiến tạo những chuỗi giá trị mới có sức cạnh tranh khu vực và toàn cầu.

Tại Diễn đàn, Thủ tướng đề xuất bốn nội dung cụ thể để cùng trao đổi.

Thứ nhất, thúc đẩy thiết lập quan hệ đối tác cùng sáng tạo giữa các tập đoàn quốc tế với các địa phương và doanh nghiệp Việt Nam. Với thế mạnh về vị trí địa lý, tài nguyên và nguồn nhân lực, Việt Nam không chỉ là một cứ điểm sản xuất mà cần phải trở thành một trung tâm nghiên cứu và phát triển, đặc biệt trong các ngành công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, vật liệu mới…

Thứ hai, WEF và các đối tác đồng hành cùng Việt Nam trong các chương trình bồi dưỡng, đào tạo tài năng số và khoa học công nghệ mũi nhọn, giúp doanh nghiệp và nhân lực Việt Nam nâng cao năng lực tiếp nhận, ứng dụng và làm chủ công nghệ.

Thứ ba, nghiên cứu xây dựng các cơ chế thử nghiệm cho công nghệ chiến lược. Việt Nam sẵn sàng phối hợp cùng các tập đoàn công nghệ thiết lập các “cơ sở thử nghiệm có kiểm soát”, tạo điều kiện đưa các công nghệ tiên phong như trí tuệ nhân tạo, năng lượng mới vào ứng dụng thực tiễn một cách rộng rãi, nhanh chóng và an toàn.

Thứ tư, đẩy mạnh hợp tác để huy động các nguồn vốn trung, dài hạn cho phát triển. Trong đó các trung tâm tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng cần và sẽ trở thành nơi kết nối hiệu quả các nguồn vốn trung và dài hạn của thế giới với nhu cầu phát triển hạ tầng, năng lượng, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo của Việt Nam.

Thủ tướng cho rằng, ngày nay, không một quốc gia nào có thể phát triển bền vững nếu chỉ nhìn vào lợi ích của riêng mình.

“Việt Nam luôn sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế; sẵn sàng lắng nghe, cầu thị học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm và đồng hành cùng các đối tác để giải quyết những thách thức chung, định hình những cơ hội phát triển mới,” Thủ tướng nhấn mạnh.

Chính phủ Việt Nam kỳ vọng với sự đồng hành của Diễn đàn Kinh tế Thế giới và các đối tác, Diễn đàn Kinh tế Mùa thu sẽ trở thành không gian kết nối, thúc đẩy những sáng kiến và chương trình hợp tác thiết thực, mang lại những kết quả cụ thể và lâu dài.

Chính phủ luôn trân trọng những ý kiến tâm huyết của cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước, đối với mỗi đề xuất khả thi, chúng tôi sẽ chỉ định đầu mối xử lý rõ ràng; đối với mỗi dự án tiềm năng, sẽ có lộ trình thúc đẩy cụ thể; đối với mỗi vướng mắc chính đáng, sẽ xác định rõ cơ quan, cá nhân chịu trách nhiệm xem xét, giải quyết kịp thời.

Bốn trụ cột của Diễn đàn năm nay – vai trò của siêu đô thị; công nghệ đột phá và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; các mô hình hợp tác trong kỷ nguyên mới; và vai trò của khu vực tư nhân – cần được kết nối thành một chương trình hành động thống nhất, có trọng tâm, trọng điểm, có sản phẩm và kết quả cụ thể.

Trong đó, Chính phủ kiến tạo thể chế và môi trường phát triển; địa phương chủ động sáng tạo, quyết liệt tổ chức thực hiện; doanh nghiệp trong nước và nước ngoài tiên phong trong đầu tư và đổi mới; giới khoa học cung cấp tri thức và giải pháp; các đối tác quốc tế cùng chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác triển khai nguồn lực.

“Tương lai không chỉ thuộc về những quốc gia có nguồn lực lớn nhất hay có công nghệ tiên tiến nhất, mà còn thuộc về các quốc gia biết kết nối nguồn lực, khơi dậy sáng tạo và hợp tác hiệu quả vì lợi ích chung,” Thủ tướng nhấn mạnh.

Tại Diễn đàn hôm nay, Việt Nam gửi đi thông điệp rõ ràng: sẵn sàng hợp tác để cùng phát triển; sẵn sàng chia sẻ để cùng phát triển, sẵn sàng đổi mới để cùng tạo ra giá trị; và sẵn sàng hành động vì một tương lai hòa bình, ổn định, thịnh vượng và bền vững.

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được phát biểu tại phiên toàn thể cấp cao.

Đại diện TP.HCM, ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.HCM, phát biểu nếu “hội tụ” là xu hướng của toàn cầu, thì với TP.HCM, đó cũng đang trở thành một yêu cầu của chính không gian phát triển mới.

Theo Chủ tịch, thành phố hôm nay đang đứng trước một không gian phát triển rộng lớn hơn, với sự kết nối ngày càng chặt chẽ giữa đô thị, công nghiệp, cảng biển, logistics, thương mại, dịch vụ, tài chính, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời mở rộng khả năng liên kết với vùng Đông Nam Bộ, với cả nước, với khu vực Đông Nam Á và với các mạng lưới kinh tế toàn cầu.

Ở góc nhìn quốc tế, ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới, đánh giá cao mô hình hợp tác đa bên và cho rằng các thách thức kinh tế hiện nay đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp.

Ông Stephan Mergenthaler nhấn mạnh 3 động lực tăng trưởng then chốt.

Ông Stephan Mergenthaler nhấn mạnh 3 động lực tăng trưởng then chốt gồm: ứng dụng hệ thống thông minh nâng cao năng suất, chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh – bền vững có khả năng chống chịu cao, và thúc đẩy năng lực kết nối giữa ý tưởng, tài năng với thị trường.

Theo ông Stephan Mergenthaler, các đô thị lớn như TP.HCM đóng vai trò trung tâm kết nối giữa chính phủ, doanh nghiệp trong và ngoài nước, biến các tiềm năng bên ngoài thành động lực phát triển thực tế. TP.HCM đang ở vị trí rất thuận lợi để khẳng định vai trò là trung tâm tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và thu hút nhà đầu tư quốc tế.