AEF 2026: Biến thách thức toàn cầu thành cơ hội tăng trưởng bứt phá

Chiều ngày 28.10.2026 tại TP.HCM, tiếp nối thành công của Phiên toàn thể cấp cao buổi sáng, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã chủ trì Phiên tham luận và đối thoại chuyên sâu về khung hợp tác trong kỷ nguyên mới. Sự kiện nằm trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026.

Mở đầu phiên tham luận, Phó Thủ tướng gợi mở ba câu hỏi chung. Một, những xu hướng nào đang định hình lại dòng vốn, công nghệ và chuỗi cung ứng? Hai, những xu hướng đó tác động thế nào đến các nước đang phát triển; đâu là cơ hội cần nắm bắt, đâu là rủi ro cần phòng ngừa? Ba, các quốc gia và đối tác cần hành động gì để chuyển hóa cơ hội thành tăng trưởng và thịnh vượng? 

Đặt vấn đề về bài toán phát triển, Phó Thủ tướng nêu câu hỏi: Các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, cần làm gì để chuyển hóa cơ hội thành tăng trưởng và thịnh vượng?

Phó Thủ tướng gợi mở bốn hướng: xây dựng năng lực nội sinh về nhân lực, công nghệ và quản trị; hoàn thiện thể chế ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo và có không gian thử nghiệm cho cái mới; tăng cường kết nối, hợp tác đa phương, khu vực và Nam–Nam; và huy động hiệu quả vốn, tài chính xanh và công nghệ, gắn với liên kết doanh nghiệp trong nước và nâng cấp chuỗi giá trị. 

Phiên tham luận và đối thoại chuyên sâu được kỳ vọng sẽ trở thành bệ phóng để chuyển hóa những định hướng và tầm nhìn trong Phiên toàn thể cấp cao diễn ra sáng nay thành khuôn khổ hành động rõ ràng hơn.

Bằng việc đi sâu vào từng chủ đề trọng tâm, thảo luận sẽ tập trung khai thác các mô hình liên kết mới, từ cơ chế chia sẻ nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo cho đến việc xây dựng các hành lang hợp tác.

Theo Phó Thủ tướng, đây là thời điểm để chúng ta cùng ngồi lại, đặt ra những cam kết cụ thể và xác định lộ trình thực thi rõ ràng. Sự đồng lòng và chủ động trong từng giải pháp chiều nay sẽ không chỉ hiện thực hóa các sáng kiến hợp tác, mà còn đặt nền móng vững chắc cho sự kết nối giữa các cực tăng trưởng để cùng kiến tạo nên những giá trị mới. 

Phó Thủ tướng tin tưởng rằng, với sự tham gia của đông đảo đại diện các quốc gia, các chuyên gia hàng đầu và đại diện các tổ chức quốc tế, phiên đối thoại chính sách chiều nay sẽ diễn ra thực chất, cởi mở để giúp các bên thấu hiểu sâu sắc hơn về nhu cầu, lợi thế, thách thức lẫn nguồn lực của nhau, từ đó tìm được những điểm giao thoa để hình thành hợp tác.

Như Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh trong Phiên toàn thể cấp cao sáng nay, hội tụ không có nghĩa là xóa bỏ khác biệt, mà là tìm ra những lợi ích có thể cùng chia sẻ, những năng lực có thể bổ trợ cho nhau và những không gian có thể cùng kiến tạo. 

Kinh tế thế giới đang trải qua giai đoạn tái cấu trúc sâu sắc, chịu tác động đan xen của các xung đột địa chính trị, sự bứt phá của công nghệ và làn sóng chuyển đổi kép. Các cực tăng trưởng đang dịch chuyển mạnh mẽ về khu vực châu Á, châu Phi và Mỹ La-tinh; chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng đang được tái cấu trúc theo hướng đa dạng hóa, khu vực hóa và tăng khả năng chống chịu trước các biến động.

Việc lựa chọn điểm đến đầu tư ngày nay không còn chỉ dừng lại ở bài toán chi phí, mà còn xoay quanh các tiêu chí về an toàn, tính linh hoạt và các liên kết chiến lược dài hạn.

Đột phá công nghệ, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo và tự động hóa, cùng các tiêu chuẩn ESG đang dần trở thành điều kiện tiên quyết để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời làm thay đổi căn bản lợi thế cạnh tranh giữa các quốc gia. Những chuyển dịch ấy vừa mở ra cơ hội, vừa đặt ra không ít thách thức, áp lực cạnh tranh và yêu cầu về những nền tảng đối thoại nhằm củng cố lòng tin, thúc đẩy hợp tác giữa các bên. 

Với các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, đó là cơ hội tiếp cận vốn, công nghệ và thị trường mới; đồng thời là sức ép về năng lực hấp thụ công nghệ, chất lượng nhân lực và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn mới. Cơ hội chỉ trở thành tăng trưởng khi mỗi quốc gia đủ năng lực để nắm bắt. 

Trước bối cảnh chuyển dịch sâu sắc đó, bài toán đặt ra cho mỗi quốc gia không còn là thích ứng thụ động hay đứng bên ngoài quan sát, mà là chủ động định vị và nâng cao năng lực nội tại trong mạng lưới sản xuất toàn cầu.

Đối với Việt Nam, yêu cầu cấp thiết hiện nay không chỉ dừng lại ở việc kết nối và đưa nền kinh tế tham gia vào các chuỗi giá trị sẵn có hay đang hình thành, mà quan trọng hơn là phải tạo dựng môi trường, cơ chế và năng lực để Việt Nam cùng các đối tác quốc tế tham gia sâu hơn, trực tiếp hơn vào quá trình sáng tạo và kiến tạo giá trị trong những chuỗi giá trị mới. 

Tại Phiên tham luận chuyên sâu, ông Denis Depoux, Giám đốc Điều hành Toàn cầu, Roland Berger chỉ ra sự phân hóa sắc nét của kinh tế toàn cầu giữa dòng vốn khổng lồ đổ vào lĩnh vực số hóa/AI (Tokens) và thực trạng thiếu hụt thanh khoản, chịu áp lực lãi suất cao của nền kinh tế thực.

Trong bối cảnh đó, Đông Nam Á và Việt Nam nổi lên như tâm điểm tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu nhờ thu hút mạnh mẽ dòng vốn FDI đa chiều từ cả Trung Quốc lẫn các tập đoàn công nghệ cao của Mỹ.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, ông Denis Depoux nhận định Việt Nam cần chủ động tháo gỡ các điểm nghẽn tài chính nội tại, trong bối cảnh hệ thống ngân hàng đang chịu áp lực tín dụng cao trong khi dư địa nợ công còn rất an toàn.

Từ đó, ông Denis Depoux đề xuất khung giải pháp F.I.N.A.N.C.E gồm 7 định hướng chiến lược, bao gồm: phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, nâng hạng tín nhiệm quốc gia, tái tuần hoàn tài sản hạ tầng, gắn kết công nghiệp tương lai Token với nền kinh tế thực, phát triển hạ tầng thông minh, đưa TP.HCM thành trung tâm tài chính và thúc đẩy tiêu chuẩn sản xuất xanh. Những giải pháp này đóng vai trò thiết thực giúp Việt Nam khơi thông nguồn vốn dài hạn và nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên mới.

Đánh giá về vị thế của Việt Nam, ông Matthieu Guitton, Giáo sư Khoa Y, Đại học Laval (Canada); Nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu CERVO, nhận định rằng dù hệ sinh thái nội dung số nội địa chưa đạt quy mô lớn như Hàn Quốc hay Thái Lan, Việt Nam lại nắm giữ những tiềm năng chiến lược to lớn để vươn lên vị trí dẫn dắt không gian mạng châu Á. 

Theo Giáo sư Matthieu Guitton, lợi thế của Việt Nam đến từ cơ cấu dân số trẻ, nền kinh tế phát triển nhanh, năng lực nghiên cứu và làm chủ công nghệ đang gia tăng mạnh mẽ theo chuẩn mực quốc tế, cùng vị thế hàng đầu về an ninh mạng giúp tạo dựng niềm tin số bền vững.

Đáng chú ý, nhờ vị trí địa – văn hóa độc đáo nối liền khu vực Đông Nam Á với các quốc gia Đông Bắc Á như Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản, Việt Nam sở hữu cơ hội duy nhất để đảm nhận vai trò kết nối các hệ sinh thái số trong khu vực. Qua đó, Việt Nam không chỉ thúc đẩy mạnh mẽ quyền lực mềm quốc gia mà còn có thể trở thành trung tâm kết nối, đối thoại và phát triển các dịch vụ số cho toàn châu Á trong tương lai.