AEF 2026: TP.HCM kêu gọi đầu tư vào logistics, năng lượng và AI tại CEO 500

Chiều 26.10, hơn 500 lãnh đạo doanh nghiệp cùng đại diện các tổ chức quốc tế, định chế tài chính và cơ quan quản lý tham dự chương trình CEO 500 tại TP.HCM. Đây là hoạt động mở đầu Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, với chủ đề “Sự hội tụ của FDI, Công nghệ và Dòng chảy Tài chính toàn cầu”.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết thành phố đặt mục tiêu thu hút 19 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài trong năm 2026, ưu tiên các dự án thuộc lĩnh vực tài chính, công nghệ, kinh tế số, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo.

TP.HCM đặt mục tiêu 19 tỷ USD FDI năm 2026: Lấy tài chính, công nghệ cao và kinh tế xanh làm cỗ xe tăng trưởng.

Theo ông, việc mở rộng địa giới hành chính sau sáp nhập tạo thêm dư địa để TP.HCM phát triển các trung tâm kinh tế, công nghiệp và đô thị mới, đồng thời tăng cường kết nối giữa cảng biển, hệ thống logistics và các khu sản xuất.

Tuy nhiên, khả năng thu hút đầu tư không còn phụ thuộc chủ yếu vào quy mô thị trường hay ưu đãi tài chính. Nhà đầu tư quốc tế ngày càng chú trọng chất lượng hạ tầng, nguồn điện ổn định, nhân lực có kỹ năng, khả năng tiếp cận vốn và sự kết nối với chuỗi cung ứng khu vực.

Trên cơ sở đó, TP.HCM xác định bốn lĩnh vực hợp tác trọng tâm gồm hạ tầng và không gian phát triển mới, tài chính, năng lượng, cùng kinh tế số và công nghệ.

Dòng vốn FDI cần tạo thêm giá trị trong nước

Tại chương trình, ông Fazurin Jamaludin, Trưởng đại diện Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tại Việt Nam và Lào, nhận định làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một trong những động lực tăng trưởng đáng chú ý của kinh tế toàn cầu năm 2026.

Nhu cầu phần cứng, thiết bị điện tử và các dịch vụ phục vụ AI đang thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu, nhất là tại châu Á. Dù vậy, lợi ích từ xu hướng này không được phân bổ đồng đều do chuỗi cung ứng công nghệ vẫn tập trung ở một số nền kinh tế.

Theo đại diện IMF, Việt Nam có cơ hội hưởng lợi từ chu kỳ tăng trưởng công nghệ nhưng cần cải thiện hạ tầng năng lượng, chất lượng nhân lực, môi trường pháp lý và khả năng tiếp cận tài chính. Ông cũng lưu ý yêu cầu nâng cao tính minh bạch và độ tin cậy của dữ liệu kinh tế để củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Ở góc độ thu hút FDI, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM, cho rằng tăng vốn đầu tư chưa đủ để nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Theo số liệu ông trình bày, trong chín tháng đầu năm 2026, Việt Nam ghi nhận 50,36 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài đăng ký và 21,07 tỷ USD vốn thực hiện.

Dù xuất khẩu tăng trưởng mạnh, phần giá trị thực sự được tạo ra trong nước vẫn còn hạn chế. Dẫn số liệu OECD năm 2020, ông cho biết giá trị gia tăng có nguồn gốc nước ngoài chiếm khoảng 48% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Phần giá trị gia tăng trong nước chiếm khoảng 52%, bao gồm cả đóng góp của các doanh nghiệp FDI hoạt động tại Việt Nam.

Theo ông Huân, Việt Nam cần chuyển từ các hoạt động gia công, lắp ráp sang nghiên cứu, thiết kế, phát triển công nghệ lõi, sở hữu trí tuệ và xây dựng thương hiệu.

Ông đề xuất Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM đóng vai trò dẫn vốn vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như bán dẫn, AI, robot, tự động hóa, công nghệ sinh học và công nghệ xanh.

Doanh nghiệp quốc tế đề xuất các dự án hạ tầng, tài chính và AI

Trong phiên đối thoại về hạ tầng, ông Nguyễn Thế Duy, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc Becamex, giới thiệu định hướng phát triển Khu đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TP.HCM, kết hợp công nghiệp công nghệ cao, nghiên cứu, đào tạo và đô thị hiện đại.

Becamex cũng đang thúc đẩy phát triển các khu công nghiệp thông minh, sinh thái và hợp tác nghiên cứu với các đối tác quốc tế, trong đó có A*STAR của Singapore.

Ở lĩnh vực công nghệ, ông Ge Jun, Giám đốc điều hành TOJOY Enterprise Services, giới thiệu danh mục năm dự án tại TP.HCM, liên quan đến AI, năng lượng sạch, robot xây dựng và các ứng dụng thiết bị bay. Doanh nghiệp đề xuất triển khai cơ chế hợp tác trong khoảng 60–90 ngày tới để tiếp tục xúc tiến những dự án có khả năng thực hiện.

Trong khi đó, ông Don Lâm, Giám đốc và cổ đông sáng lập VinaCapital, cho biết Việt Nam cần khoảng 1.400 tỷ USD đầu tư hạ tầng từ nay đến năm 2045, theo số liệu được ông trình bày tại diễn đàn.

Ông nhận định nhu cầu vốn dài hạn đặt ra cơ hội để Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.HCM kết nối các định chế tài chính toàn cầu với những dự án trong nước.

Đáng chú ý, VinaCapital đang hợp tác với G42, Microsoft và các đối tác khác để lập kế hoạch phát triển một trung tâm AI tại TP.HCM, hướng đến nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và đào tạo nhân lực.

Ông Marc Knapper, nguyên Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, hiện là Chủ tịch Knapper Global Advisors và cố vấn Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM, nhấn mạnh tính minh bạch và khả năng dự báo chính sách trong quyết định đầu tư.

Theo ông, những dự án có thời gian triển khai kéo dài từ năm đến 20 năm đòi hỏi thủ tục rõ ràng, đầu mối xử lý thống nhất và môi trường chính sách ổn định. Đây là các yếu tố quan trọng để chuyển sự quan tâm của nhà đầu tư thành những cam kết vốn thực tế.

Nguồn điện và thủ tục đầu tư là những vấn đề cần tháo gỡ

Tại phiên đối thoại năng lượng, đại diện các doanh nghiệp cho rằng khả năng cung cấp điện sạch, ổn định và có chi phí cạnh tranh đang trở thành điều kiện then chốt để thu hút trung tâm dữ liệu và các ngành công nghệ cao.

Ông Lục Kiên, Phó Chủ tịch Windey, giới thiệu mô hình năng lượng tích hợp kết hợp điện gió, điện mặt trời và hệ thống lưu trữ. Theo tính toán của doanh nghiệp, giải pháp này có thể đáp ứng tới 70% nhu cầu điện vận hành của trung tâm dữ liệu AI trong những điều kiện phù hợp.

Trong khi đó, Pacifico Energy kiến nghị quy hoạch đồng bộ điện gió ngoài khơi với không gian biển, cảng biển, hệ thống truyền tải và các hoạt động kinh tế khác để hạn chế chồng lấn và chi phí đầu tư.

Ở lĩnh vực kinh tế số, ông Nguyễn Lâm Thanh, Tổng Giám đốc TikTok Việt Nam, cho biết doanh nghiệp đang triển khai hai dự án gồm TikTok Shop Việt Nam với vốn đăng ký 125 triệu USD và Swift Logistics với vốn đăng ký 980 triệu USD.

Tuy nhiên, các thủ tục liên quan đến nhiều cơ quan quản lý khiến doanh nghiệp khó dự báo thời gian hoàn thành dự án. Đại diện TikTok kiến nghị đơn giản hóa quy trình, cải thiện sự phối hợp giữa các cơ quan và xác định rõ tiến độ xử lý hồ sơ.

Ông Jesse Choi, Tổng Giám đốc Sunwah khu vực ASEAN, đề xuất TP.HCM xây dựng môi trường thử nghiệm thực tế cho những công nghệ mới. Theo ông, các ứng dụng AI trong xử lý nước thải có thể giúp giảm khoảng 20–25% chi phí vận hành, nhưng quá trình thương mại hóa cần địa điểm thí điểm, tiêu chuẩn kỹ thuật và cơ chế quản lý phù hợp.

Đối với xuất khẩu, ông Larry Hu, Giám đốc điều hành Amazon Global Selling khu vực Đông Nam Á, cho biết số sản phẩm Việt Nam bán ra trên Amazon trong 12 tháng tính đến tháng 7.2025 tăng khoảng 35%, trong khi số nhà bán hàng đăng ký thương hiệu riêng tăng gần 30%.

Theo ông, thương mại điện tử xuyên biên giới đang tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận người tiêu dùng quốc tế, nhưng để tận dụng cơ hội, các doanh nghiệp cần đầu tư vào chất lượng sản phẩm, logistics và phát triển thương hiệu.

Phát biểu kết luận CEO 500, ông Nguyễn Công Vinh nhấn mạnh kết quả của chương trình không chỉ nằm ở những cuộc trao đổi và kết nối, mà phải được thể hiện qua các sáng kiến hợp tác và dự án đầu tư cụ thể.

TP.HCM giao Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 tại TP.HCM (HCMC C4IR) làm đầu mối tổng hợp các kiến nghị, ý tưởng và đề xuất dự án tại diễn đàn, đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan tiếp tục làm việc với doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Thành phố cũng cam kết hỗ trợ xác định địa điểm, nguồn lực, điều kiện và lộ trình triển khai đối với những dự án khả thi, đồng thời khuyến khích các tập đoàn lớn tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước để thúc đẩy chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.