Doanh nghiệp Trung Quốc bước vào thời kỳ “xuất khẩu năng lực”

Theo danh sách 30 doanh nghiệp Trung Quốc nổi bật về hoạt động xuyên quốc gia do Forbes China công bố, tốc độ tăng trưởng doanh thu ở nước ngoài của nhiều doanh nghiệp tiếp tục ở mức cao trong năm 2025.

Một số trường hợp tăng trưởng đột biến đã kéo mạnh mức trung bình. Công ty dược 3SBio ghi nhận doanh thu nước ngoài tăng 3.703,7% sau thương vụ cấp phép thuốc kháng thể kép PD-1/VEGF cho Pfizer, trong khi doanh thu quốc tế của Sigenergy tăng 603,7% nhờ doanh số sản phẩm lưu trữ năng lượng.

Ngay cả khi loại hai trường hợp này, 26 doanh nghiệp niêm yết còn lại trong danh sách vẫn ghi nhận mức tăng doanh thu nước ngoài bình quân 49,6%.

Chuỗi cung ứng ô tô dẫn đầu làn sóng mở rộng ra nước ngoài

Ngành ô tô và chuỗi cung ứng liên quan tiếp tục đóng góp phần lớn mức tăng doanh thu quốc tế.

Sáu doanh nghiệp gồm BYD, Chery Automobile, Geely Automobile, Yutong Bus, CFMoto và CATL ghi nhận tổng mức tăng doanh thu ở nước ngoài khoảng 197,42 tỷ nhân dân tệ, tương đương 35,8% tổng mức tăng doanh thu nước ngoài của các doanh nghiệp trong danh sách.

Xét về giá trị tuyệt đối, BYD tiếp tục đứng đầu khi doanh thu nước ngoài năm 2025 tăng thêm 88,86 tỷ nhân dân tệ so với năm trước.

Trong một năm qua, BYD, Chery và Geely tiếp tục đầu tư vào nhà máy ở nước ngoài, cơ sở lắp ráp, mạng lưới phân phối và hệ thống hậu mãi. CATL cũng mở rộng năng lực sản xuất và dịch vụ bên ngoài Trung Quốc để cung cấp sản phẩm tại chỗ cho các hãng ô tô và khách hàng lưu trữ năng lượng quốc tế.

Trong nửa đầu năm 2026, doanh thu ngoài Trung Quốc của CATL đạt 87,13 tỷ nhân dân tệ, tăng 42,4% so với cùng kỳ. Trong năm tháng đầu năm, thị phần pin xe điện toàn cầu của công ty đạt 40,2%, tăng 2,2 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

AI trở thành động lực tăng trưởng mới

Các doanh nghiệp có tốc độ tăng doanh thu quốc tế nhanh nhất trong danh sách năm nay phần lớn đến từ lĩnh vực hạ tầng AI.

Năm 2025, doanh thu nước ngoài của Eoptolink đạt 23,89 tỷ nhân dân tệ, tăng 251%. ChangXin Technology ghi nhận 35,05 tỷ nhân dân tệ, tăng 107,3%.

Trong cuộc đua đầu tư vốn cho AI của các tập đoàn công nghệ toàn cầu, Huaqin Technology cũng chuyển dịch từ một nhà sản xuất theo hợp đồng sang nhà cung cấp hạ tầng AI. Doanh thu nước ngoài của công ty tăng thêm 36,4 tỷ nhân dân tệ trong năm 2025, chỉ đứng sau BYD, Zijin Mining, Lenovo và Chery Automobile về mức tăng tuyệt đối.

Theo Forbes China, nhu cầu từ AI hiện đã lan từ thiết bị truyền dẫn quang sang bộ nhớ, máy chủ và thiết bị đầu cuối.

Xu hướng này cũng đang đi sâu vào thị trường doanh nghiệp. Trong niên độ tài chính 2025/26, Lenovo ghi nhận 451,5 tỷ nhân dân tệ doanh thu ngoài Trung Quốc, tăng 21,5%, cao nhất trong số các doanh nghiệp thuộc danh sách.

Chủ tịch kiêm CEO Lenovo Yang Yuanqing nhận định một trong những điểm yếu thường gặp của các công ty công nghệ Trung Quốc khi cạnh tranh toàn cầu là khả năng tích hợp hệ thống và triển khai công nghệ trong các tình huống thực tế.

Theo ông, doanh nghiệp Trung Quốc cần chuyển từ “xuất khẩu sản phẩm” sang “xuất khẩu năng lực”. Thay vì chỉ bán một sản phẩm riêng lẻ, doanh nghiệp phải cung cấp giải pháp đầu-cuối và năng lực dịch vụ liên tục.

Trong niên độ 2025/26, doanh thu Lenovo lần đầu tiên vượt 80 tỷ USD. Doanh thu liên quan đến AI tăng 105% và chiếm 33% tổng doanh thu.

Với tư cách đối tác công nghệ chính thức đầu tiên trong lịch sử FIFA, Lenovo đã triển khai và vận hành hơn 25.000 thiết bị Lenovo và Motorola trong World Cup 2026 tại Mỹ, Canada và Mexico. Hơn 350 kỹ sư được bố trí tại trên 600 điểm vận hành, hỗ trợ các hoạt động tổ chức giải, truyền hình, phân tích chiến thuật và công tác trọng tài.

Ngành dược chuyển từ xuất khẩu thuốc sang xuất khẩu sở hữu trí tuệ

So với danh sách năm trước, quá trình quốc tế hóa của các công ty dược Trung Quốc đang tiến xa hơn về phía thượng nguồn R&D, đặc biệt thông qua mô hình license-out, tức cấp quyền phát triển và thương mại hóa công nghệ hoặc thuốc cho đối tác nước ngoài.

3SBio đã cấp phép thuốc kháng thể kép SSGJ-707 cho Pfizer với khoản thanh toán ban đầu 1,4 tỷ USD, lập kỷ lục mới đối với một thương vụ đưa thuốc sáng tạo của Trung Quốc ra thị trường quốc tế.

Thỏa thuận này góp phần khiến doanh thu nước ngoài của 3SBio năm 2025 tăng 3.703,7%.

Nếu 3SBio phản ánh một hình thức quốc tế hóa tương đối trưởng thành của ngành sản xuất Trung Quốc, Insilico Medicine lại cho thấy một mô hình mới.

Trong năm 2026, công ty công nghệ sinh học sử dụng AI này liên tiếp ký thỏa thuận với Servier, Eli Lilly, SK Biopharmaceuticals và Takeda. Tổng giá trị tiềm năng của các giao dịch đã tiến sát 10 tỷ USD.

Hoạt động R&D của Insilico được phân bổ tại Trung Quốc, Mỹ, Canada và hiện mở rộng sang Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất.

Nhà sáng lập kiêm CEO Alex Zhavoronkov cho rằng việc đặt câu hỏi doanh nghiệp nên “tập trung vào Trung Quốc hay đi ra toàn cầu” vốn đã là một cách đặt vấn đề không phù hợp.

“Khi người khác dựng tường, điều chúng tôi muốn làm là xây cầu,” ông nói với Forbes China.

Năng lượng tái tạo bước vào giai đoạn hiện thực hóa doanh thu quốc tế

Các doanh nghiệp năng lượng mới cũng đang bước vào giai đoạn ghi nhận kết quả rõ rệt từ hoạt động quốc tế hóa.

Năm 2025, doanh thu nước ngoài của Sigenergy đạt 8,91 tỷ nhân dân tệ. Doanh thu quốc tế của Sungrow và Goldwind lần lượt tăng 48,8% và 50,6%.

Khác với hàng tiêu dùng hoặc thiết bị thông minh, doanh thu quốc tế của các công ty năng lượng mới thường đến từ một chuỗi giá trị dài hơn, bao gồm giành hợp đồng, giao thiết bị, thi công công trình và cung cấp dịch vụ sau đó.

Đây cũng là lý do quá trình quốc tế hóa của các doanh nghiệp này thường đòi hỏi mức độ hiện diện vật lý và năng lực vận hành lớn hơn ở thị trường nước ngoài.

Từ các nhà máy ở nước ngoài của BYD đến trung tâm dịch vụ quốc tế của CATL; từ mạng lưới nghiên cứu trải dài Trung Quốc, Mỹ và UAE của Insilico Medicine đến các đơn hàng turbine gió của Envision Group, mô hình toàn cầu hóa của doanh nghiệp Trung Quốc đang chuyển từ “xuất khẩu sản phẩm” sang “xuất khẩu năng lực”.

Phương pháp xây dựng danh sách

Khảo sát của Forbes China bao quát các doanh nghiệp niêm yết trong nước có vốn hóa trên 10 tỷ nhân dân tệ, gồm doanh nghiệp niêm yết trên thị trường cổ phiếu A, cổ phiếu H, doanh nghiệp Trung Quốc niêm yết ở nước ngoài, cùng một số doanh nghiệp tư nhân quy mô lớn giữ vị trí hàng đầu trong cạnh tranh quốc tế.

Forbes China đánh giá tổng hợp nhiều tiêu chí, gồm doanh thu, lợi nhuận ròng, doanh thu nước ngoài và tốc độ tăng trưởng; thị phần và sức cạnh tranh của sản phẩm tại thị trường quốc tế; quy mô văn phòng và trung tâm R&D ở nước ngoài; số lượng nhân sự quốc tế; tỷ lệ nhà đầu tư quốc tế; và diễn biến giá cổ phiếu kể từ năm 2024.

Từ đó, Forbes China lựa chọn 30 doanh nghiệp đại diện cho xu hướng mở rộng quốc tế tương đối ổn định.

Vốn hóa thị trường được tính theo giá đóng cửa ngày 31.7.2026. Các số liệu bằng ngoại tệ được quy đổi theo tỷ giá cuối năm tương ứng; diễn biến giá cổ phiếu được tính từ 31.7.2024 đến 31.7.2026 sau điều chỉnh.
__
Lược dịch: Forbes Việt Nam

Nguồn: Forbes China Research, báo cáo thường niên và công bố của doanh nghiệp, Wind.