Greenfeed và chuỗi liên kết bền vững

Gần 15 năm trước, tại văn phòng của Greenfeed, vụ ký kết hợp tác với một trong những tập đoàn hàng đầu thế giới về công nghệ di truyền và con giống đã mở ra một chương mới trong hành trình của doanh nghiệp. Trước đó, Greenfeed chủ yếu tập trung vào sản xuất và cung ứng thức ăn chăn nuôi. Nhưng từ giây phút ấy, những người đứng đầu công ty quyết định đưa Greenfeed tiến đến một cột mốc mới – nơi cơ hội rộng mở hơn, nhưng thách thức cũng nhiều hơn trước.

Đi xuyên qua một căn phòng lớn tràn ngập sắc xanh “green”, nơi hơn trăm nhân viên văn phòng đang tập trung trước màn hình giữa tiếng bàn phím gõ lách cách, khách bước vào phòng làm việc của ông Đỗ Cao Bằng. Vị phó chủ tịch kiêm tổng giám đốc Greenfeed Việt Nam đón khách trong chiếc sơ mi trắng giản dị in logo công ty, phong thái điềm đạm và gương mặt có phần trẻ hơn tuổi. Ông bắt đầu câu chuyện về quá trình phát triển của doanh nghiệp bằng chất giọng từ tốn, gần gũi, như cách người ta kể về một người thân hay một người bạn đã gắn bó với mình nhiều năm.

“Ngay từ lần đầu làm việc với PIC, chúng tôi nhận ra hai bên có thể bổ trợ cho nhau: PIC có những năng lực Greenfeed cần, còn Greenfeed có những nền tảng PIC cần để phát triển tại thị trường Việt Nam,” ông Bằng chia sẻ với Forbes Việt Nam.

Từ hợp tác với PIC, Greenfeed tiếp nhận và đồng hành phát triển công nghệ di truyền, trong đó có hệ thống dữ liệu năng suất toàn cầu PICTraq và công nghệ đánh dấu gene. Những chuyến chuyên cơ sau đó đưa hàng trăm con heo giống từ các dòng di truyền của PIC về Việt Nam, từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển con giống dưới thương hiệu Greenfeed-PIC.

Ông Bằng chia sẻ, Greenfeed khởi sự với chữ F đầu tiên – “Feed”, tập trung vào lĩnh vực thức ăn chăn nuôi. Nhưng cùng với sự phát triển của thị trường, doanh nghiệp nhận ra rằng giá trị mang lại cho khách hàng không thể chỉ dừng ở việc cung cấp sản phẩm tốt.

“Điều chúng tôi quan tâm là khách hàng có thành công hay không.” Theo ông, thức ăn và dinh dưỡng tốt là cần thiết nhưng chưa đủ. Người chăn nuôi cần con giống phù hợp, một trang trại được thiết kế đúng, năng lực quản lý và vận hành tốt, kiểm soát dịch bệnh, an toàn sinh học và cả kết nối đầu ra.

“Từ đó, Greenfeed xây dựng giải pháp chăn nuôi 3 trụ cột trọng tâm với mục tiêu giúp khách hàng nâng cao hiệu quả và phát triển bền vững,” ông Bằng nói.

Ba trụ cột đó gồm: đầu vào, với thức ăn, con giống và giải pháp thiết kế, xây dựng trang trại công nghệ cao theo chuẩn quốc tế; năng lực tổ chức, quản lý và vận hành trang trại; và kết nối các kênh tiêu thụ, giúp khách hàng ổn định đầu ra và yên tâm phát triển lâu dài.

“Chúng tôi không muốn bộ giải pháp chỉ nằm trên tài liệu. Greenfeed phải thử nghiệm, vận hành, đo lường và chứng minh hiệu quả trước, sau đó mới chuyển giao cho khách hàng. Thành công của việc chuyển giao không nằm ở việc Greenfeed đã cung cấp cho khách hàng bao nhiêu giải pháp, mà ở việc khách hàng tạo ra kết quả gì từ những giải pháp đó,” ông Bằng nói.

Sau khi hai chữ F đầu tiên – “Feed” và “Farm” – từng bước hình thành, khoảng bảy năm trước mảnh ghép thứ ba là “Food” chính thức được phát triển với hai thương hiệu chính dành cho các sản phẩm từ thịt heo là G.Kitchen và Wyn, chuyên sản xuất và cung ứng thực phẩm sạch trực tiếp đến người tiêu dùng. Thời điểm đó, Greenfeed cũng mua lại thương hiệu thịt gia cầm Le Boucher.

Trong quá trình hoàn thiện các “mảnh ghép”, chuỗi 3F plus từng bước được mở rộng. Với Feed, Greenfeed hiện có hơn 300 dòng sản phẩm được thiết kế phù hợp cho từng loài gia súc, gia cầm và thủy hải sản, cũng như nhu cầu dinh dưỡng ở từng giai đoạn nuôi. Greenfeed cũng sở hữu nhà máy thuốc thú y Donavet, sản xuất và cung cấp các loại thuốc thú y, thủy hải sản và chế phẩm sinh học. Với Farm, doanh nghiệp đầu tư hệ thống trại giống, trại thương phẩm cho các vật nuôi trên cạn và dưới nước, đồng thời cung cấp giải pháp chuồng trại tiêu chuẩn quốc tế và hệ thống quản lý vận hành thông minh dựa trên dữ liệu và công nghệ. Với Food, Greenfeed cung ứng nhiều dòng sản phẩm đa dạng, an toàn và tiện lợi cho thị trường trong nước và quốc tế.

TS. Nguyễn Xuân Dương, chủ tịch Hội chăn nuôi Việt Nam, cho rằng mô hình chuỗi liên kết khép kín của Greenfeed là hướng đi tất yếu của ngành chăn nuôi Việt Nam. “Greenfeed đã làm khá sớm và tương đối toàn diện. Họ xây dựng được một hệ sinh thái với sự tham gia của rất nhiều người chăn nuôi, theo cách phát triển đồng bộ và cùng phát triển.”

Ông cũng nói thêm: “Doanh nghiệp chỉ làm những khâu mà người chăn nuôi không làm được. Còn những phần việc ‘gia công’ thì nên để các trang trại vừa và nhỏ, các nông hộ lớn tham gia làm. Như thế để hai bên cùng chia sẻ rủi ro lẫn cơ hội, đồng thời giúp người chăn nuôi không bị bỏ lại.”

• • •

Chiến lược tích hợp chuỗi từ nông trại đến bàn ăn thực tế đã được không ít công ty trong ngành áp dụng. Tuy nhiên, theo ông Bằng, sự khác biệt nằm ở cách thức và năng lực thực thi của từng doanh nghiệp.

“Có doanh nghiệp lựa chọn tăng trưởng nhanh; có doanh nghiệp ưu tiên đi đường dài và bền vững. Greenfeed lựa chọn con đường thứ hai,” ông Bằng chia sẻ.

Hai đợt sàng lọc lớn của thị trường cho thấy yêu cầu về khả năng chống chịu của doanh nghiệp. Giai đoạn 2016–2017, cung vượt cầu kéo giá heo có lúc xuống dưới 20.000 đồng/kg, trong khi giá thành chăn nuôi trên 30.000 đồng/kg. Nhiều người nuôi “tay ngang” lỗ nặng. Chỉ vài năm sau, vào 2019, dịch tả heo châu Phi (ASF) xuất hiện, tiếp tục tạo ra một cuộc sàng lọc khắc nghiệt; những mô hình nhỏ lẻ, không có đủ nguồn lực buộc phải rời thị trường.

“Chính những biến động đó khiến chúng tôi nhận ra: khách hàng không chỉ cần đầu vào tốt mà còn cần một mô hình có sức chống chịu tốt hơn trước những biến động của ngành,” ông Bằng nói.

Theo ông, lựa chọn hướng “đi lên từ trang trại” đòi hỏi nhiều thời gian và có thể khiến tốc độ tăng trưởng chậm hơn trong giai đoạn đầu, đặc biệt khi phải thay đổi nhận thức và cách thức vận hành. Bù lại, cách làm này giúp doanh nghiệp và khách hàng đi vững hơn, đồng thời kiểm soát rủi ro tốt hơn.

Sau hơn 23 năm hình thành và phát triển, những gì Greenfeed đạt được hôm nay đã khẳng định tầm nhìn chiến lược của những người sáng lập và điều hành doanh nghiệp. Từ xuất phát điểm khiêm tốn ở thị trường thức ăn chăn nuôi, doanh nghiệp đã mở rộng quy mô với 12 nhà máy hiện đại, tổng sản lượng tính đến thời điểm 2026 đã gần mức 2 triệu tấn; hệ thống trang trại nội bộ đạt chuẩn quốc tế và mạng lưới trang trại liên kết với khách hàng. Năm 2025, doanh thu Greenfeed đạt hơn 30.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 3.657 tỷ đồng, tăng 74% so với năm trước.

Năm 2021, WATT global media (Hoa Kỳ) xếp Greenfeed vào tốp 100 doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi hàng đầu thế giới, theo công bố trên tạp chí Feed Strategy. Doanh nghiệp cũng bốn năm liên tiếp góp mặt trong tốp 100 doanh nghiệp bền vững Việt Nam (CSI 100), cùng nhiều bảng xếp hạng uy tín khác.

Trong khi ngành chăn nuôi thế giới đang chuyển mạnh sang các mô hình quy mô lớn, ứng dụng công nghệ và hướng đến tiêu chuẩn xanh, bền vững, chăn nuôi Việt Nam cũng đứng trước yêu cầu tái cơ cấu theo hướng liên kết chuỗi giá trị.

Theo TS. Dương, với nhu cầu thực phẩm chất lượng cao tăng, hợp tác quốc tế mở rộng, cùng năng lực sản xuất được tích lũy qua nhiều năm đầu tư vào hạ tầng, chuồng trại và con giống, ngành chăn nuôi đang có những thuận lợi nhất định. Tổng đàn lợn toàn quốc hiện đạt khoảng 31,4 triệu con, sản lượng thịt ước 5,39 triệu tấn, tăng 3,9% so với năm trước.

Nhưng phía trước cũng là những áp lực không nhỏ, từ dịch tả lợn châu Phi, yêu cầu ngày càng cao về giảm phát thải khi Việt Nam cam kết Net Zero, đến sức ép cạnh tranh khi thuế nhập khẩu nhiều mặt hàng được cắt giảm theo lộ trình của các hiệp định thương mại tự do.

“Hiện giá sản phẩm chăn nuôi heo vẫn đang ở mức cao nhưng tôi nghĩ nó sẽ không duy trì được lâu, chỉ trong trung hạn thôi,” ông Dương nhận định. Theo ông, khi sản xuất trong nước tăng và sản phẩm nhập khẩu cạnh tranh mạnh hơn, nguy cơ cung vượt cầu cũng gia tăng.

“Phải tổ chức lại chăn nuôi theo chuỗi liên kết khép kín, như cách làm của các doanh nghiệp đầu tàu,” ông nói. “Cách tổ chức này giúp kiểm soát cung – cầu, truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm. Đó cũng là yêu cầu của ngành chăn nuôi hiện nay.”

Với yêu cầu đó, có thể thấy Greenfeed đã đi trước một bước.

“Ngay từ đầu, chúng tôi đã lựa chọn những tiêu chuẩn cao hơn mức tối thiểu, từ an toàn thức ăn đến thiết kế và vận hành trang trại. Các tiêu chuẩn quốc tế được áp dụng xuyên suốt chuỗi nhằm bảo đảm sản phẩm an toàn, lành tính cho cả vật nuôi và con người. ‘Xanh’ và ‘lành’ là hai tiêu chí Greenfeed kiên định theo đuổi trong mọi hoạt động,” ông Bằng cho biết.

• • •

Giữ âm lượng đều đều và cách nói từ tốn trong suốt cuộc trò chuyện, ông Bằng chia sẻ khá chi tiết về doanh nghiệp nhưng gần như không nói về bản thân. Ông giải thích: “Mỗi cá nhân đều có những đóng góp quan trọng, nhưng thành công của Greenfeed không phải là câu chuyện của riêng một người. Những kết quả hôm nay là thành quả từ nỗ lực, tâm huyết và sự đồng lòng của cả tập thể qua nhiều thế hệ.”

Những lựa chọn của Greenfeed, theo ông Bằng, đều dựa trên nguyên tắc không đánh đổi mục tiêu dài hạn lấy lợi ích trước mắt. Điều này được cụ thể hóa trong “Greenfeed way”, bộ quy tắc định hình văn hóa công ty và được các “Greenfeeder” coi như kim chỉ nam dẫn đường.

“Mỗi quyết định của chúng tôi không chỉ được nhìn qua cơ hội trước mắt mà còn phải trả lời câu hỏi: liệu nó có bền vững không. Nếu lợi ích chỉ mang tính ngắn hạn nhưng tạo ra rủi ro lâu dài, chúng tôi sẽ không lựa chọn. Trong hợp tác cũng vậy, Greenfeed theo đuổi tư duy cùng thắng: giá trị phải được chia sẻ với các đối tượng dự phần,” ông Bằng nói.

Với Greenfeed, “cùng thắng” không chỉ bao gồm doanh nghiệp, đối tác và khách hàng mà còn mở rộng đến người lao động, cộng đồng và xã hội. Doanh nghiệp duy trì các chương trình hỗ trợ người chăn nuôi và dinh dưỡng cho trẻ em qua nhiều năm thông qua “Tiếp sức nhà nông”, “Bữa ăn trọn vẹn”. Gần 3.000 hộ nông dân ở 23 tỉnh thành được Greenfeed cung cấp vốn vay không lãi suất, tài trợ thức ăn chăn nuôi, chuyển giao kỹ thuật an toàn sinh học để thoát nghèo và vươn lên tự chủ kinh tế. Hơn 3 triệu bữa ăn dinh dưỡng đã được trao đi cho các trẻ em ở các mái ấm, nhà mở trên khắp cả nước.

“Nếu lợi ích chỉ mang tính ngắn hạn nhưng tạo ra rủi ro lâu dài, chúng tôi sẽ không lựa chọn. Trong hợp tác cũng vậy, Greenfeed theo đuổi tư duy cùng thắng: giá trị phải được chia sẻ với các đối tượng dự phần.”

—Đỗ Cao Bằng, phó chủ tịch kiêm tổng giám đốc Greenfeed.

Dịch bệnh, thiên tai và biến động giá vốn là những rủi ro đặc thù của ngành chăn nuôi. Với hệ thống chuỗi liên kết quy mô lớn như Greenfeed, đứt gãy nguồn cung là một rủi ro rất đáng kể. Theo ông Bằng, thậm chí thiếu nguyên liệu thô còn đáng lo hơn biến động giá. Khi nguồn cung bị gián đoạn, toàn bộ các mắt xích phía sau hầu như đều bị ảnh hưởng.

Tương tự, chỉ cần một mắt xích không đảm bảo an toàn sinh học, rủi ro có thể lan rộng trong chuỗi.

Greenfeed vì thế luôn có các kịch bản ngay từ khâu hoạch định chiến lược: lựa chọn địa điểm, thiết kế trang trại, kiểm soát dịch bệnh, đa dạng hóa nguồn cung và chủ động các phương án quản lý rủi ro giá.

“Rủi ro không bao giờ bằng không. Điều quan trọng là phải nhận diện và chuẩn bị từ trước để khi rủi ro xảy ra, chúng ta có thể ứng phó và giảm thiểu thiệt hại xuống mức thấp nhất,” ông Bằng nói.

Với Greenfeed, quản trị rủi ro không chỉ nằm ở việc xây dựng kịch bản. Điều quan trọng là đội ngũ có khả năng đưa các phương án vào thực tế khi biến cố xảy ra. Đó cũng chính là năng lực thực thi – điều ông Bằng nhắc lại nhiều lần trong suốt buổi trò chuyện.

Sau hơn hai thập niên vận hành, năng lực ấy được phản ánh qua cách Greenfeed đi qua những biến động của thị trường, xây dựng quy mô và vị thế trong ngành.

“Hầu hết doanh nghiệp đều có thể xây dựng một chiến lược tốt. Khác biệt nằm ở năng lực biến chiến lược thành hành động và kết quả. Với Greenfeed, thực thi còn có nghĩa là những năng lực và giải pháp chúng tôi xây dựng phải được chuyển giao thành công đến khách hàng,” ông Bằng nói.

Nội dung đã được đăng trên tạp chí Forbes Việt Nam số tháng 8.2026