Vì sao AI đang hồi sinh ngành năng lượng hạt nhân toàn cầu?

Tại nhà máy rộng 3.700m² của AALO ATOMICS phía Nam thành phố Austin bang Texas, công nhân di chuyển những tấm thép dày 1,9cm lên máy móc, để được uốn cong và cuộn thành hình trụ rộng 3,6m, sau đó hàn lại thành thùng chứa cao 7,62m. Việc này có thể được thực hiện rẻ hơn bởi nhà thầu bên ngoài. Nhưng người đồng sáng lập kiêm CEO Matt Loszak muốn tự công ty làm, vì mỗi thùng sẽ chứa các bộ phận bên trong một lò phản ứng phân hạch hạt nhân 10 megawatt. Năm đơn vị lò phản ứng Aalo-1 này, hoạt động song song, sẽ cung cấp năng lượng cho một tua-bin điện 50 megawatt duy nhất, đủ để vận hành một trung tâm dữ liệu lớn hoặc 45 ngàn hộ gia đình.

CEO Loszak là một kỹ sư người Canada 35 tuổi, đang điều hành công ty khởi nghiệp thứ ba của mình, nói: “Đây không phải lò phản ứng trên giấy. Nó đang được xây dựng thực sự.” Tháng 8.2025, Aalo khởi công xây dựng trên khu đất hơn 8.000m² ở phòng thí nghiệm quốc gia Idaho thuộc Bộ Năng lượng Mỹ. Công ty đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành vào ngày 4.7.2026, kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ, cũng là hạn chót Tổng thống Donald Trump đặt ra cho các công ty khởi nghiệp chứng minh lò phản ứng hạt nhân tiên tiến của họ hoạt động hiệu quả. Để đạt được trạng thái tới hạn, Aalo sẽ nạp vào một thùng chứa các cụm thanh nhiên liệu hạt nhân có sẵn trên thị trường, sau đó khởi động phản ứng dây chuyền phân hạch hạt nhân tự duy trì.

Sản xuất điện năng? Điều đó sẽ đến sau. Ngay cả đạt được trạng thái tới hạn, Aalo vẫn cần xây thêm nhà máy phụ trợ, ổn định chuỗi cung ứng, ký kết hợp đồng với khách hàng trung tâm dữ liệu và nhận được sự phê duyệt cuối cùng từ Ủy ban Điều tiết Hạt nhân Hoa Kỳ. CEO Loszak khẳng định, sẽ hoàn thiện nhà máy, giảm chi phí và cho ra lượng điện khổng lồ. Công ty đang tìm kiếm diện tích lên đến 10.000m² để xây nhà máy lớn, gần đây đã thuê Bryson Gentile, người từng đứng đầu bộ phận sản xuất tên lửa Falcon 9 của SpaceX, để thiết lập quy trình chế tạo hàng loạt của Aalo. CEO Loszak chia sẻ: “Những gì Elon Musk làm với xe điện Tesla và tên lửa Falcon, giống như chạy cự ly một dặm trong 4 phút. Khi đã thực sự làm được, người ta mới nhận ra có thể làm được.” CEO Loszak hy vọng công ty sẽ sản xuất ra điện vào năm 2027.

Nhu cầu điện đang rất cao, do các trung tâm dữ liệu bùng nổ để phục vụ nhiều hệ thống trí tuệ nhân tạo. Loszak không phải doanh nhân năng lượng hạt nhân duy nhất hướng tới làn sóng AI. Hàng chục công ty như Valar Atomics, Oklo, Kairos Power và Xenergy đang chạy đua để hoàn thiện, xin giấy phép và triển khai thế hệ lò phản ứng nhỏ, lắp ghép lại rồi sản xuất điện cho các trung tâm dữ liệu hoặc hòa vào mạng lưới điện rộng lớn.

Tính đến cuối 2025, nhà đầu tư mạo hiểm, nhà đầu tư chứng khoán, tỷ phú, Bộ Năng lượng Hoa Kỳ và nhiều thực thể khác, đã rót hơn 4 tỷ USD vào dự án năng lượng hạt nhân mới, so với con số 500 triệu USD năm 2020. Hàng chục tỷ USD khác có thể sắp chảy về giúp ngành này hồi sinh. Aalo, doanh nghiệp mới thành lập 2 năm, đã huy động được 136 triệu USD, với Valor Equity Partners của tỷ phú Antonio Gracias là nhà đầu tư chính. Valor là một trong những tổ chức tài chính sớm nhất đầu tư vào Tesla. Doanh nhân Gracias hiện là thành viên hội đồng quản trị SpaceX, nói với Forbes rằng Aalo sẽ thành công nhờ sản xuất và tích hợp theo chiều dọc, tương tự nguyên tắc cơ bản của Tesla với pin, xe điện và robot.

Các công ty khởi nghiệp thường có tỷ lệ thất bại cao. Nhưng dường như mọi yếu tố thuận lợi đều đang hội tụ về dòng chảy hồi sinh của năng lượng hạt nhân. Nhu cầu là có thật. CEO Sam Altman của OpenAI từng nói rằng, họ sẽ cần lượng điện khổng lồ 250 gigawatt trong 8 năm tới. Lượng điện này tương đương cả nước Brazil đang sử dụng. Giới phân tích thì thận trọng hơn, đoán đến 2030, các trung tâm dữ liệu sẽ cần gấp đôi lượng điện hiện tại khoảng 40 gigawatt. Giá điện công nghiệp trung bình ở Mỹ hiện 9 cent/kilowatt, 40 gigawatt sẽ là 32 tỷ USD mỗi năm. Giá có thể cao hơn nếu nguồn cung không đáp ứng đủ cầu. Giới phân tích dự đoán tua-bin khí tự nhiên có thể đáp ứng khoảng 60% nhu cầu, nhưng quá trình sản xuất tua-bin đang bị chậm. Than đá vẫn không được ưa chuộng, bất kể Tổng thống Donald Trump hết lòng khuyến khích. Năng lượng gió và mặt trời, không trong danh sách ưu tiên của ông Trump, cũng như không đủ tin cậy để các trung tâm dữ liệu hoạt động 24/7. Đây là khoảng trống cho các doanh nghiệp năng lượng hạt nhân lấp đầy.

Tỷ phú Kamal Ghaffarian gốc Iran, chuyên về hàng không vũ trụ, nhà sáng lập X-energy có trụ sở tại Maryland chuyên phát triển lò phản ứng hạt nhân làm mát bằng không khí, chia sẻ: “Có rất nhiều cơ hội cho ai sẵn sàng thành công. Thế giới cần năng lượng rất nhiều và còn nhiều hơn.”

Nhiều người phản đối các lò phản ứng hạt nhân do vấn đề an toàn. Tuy nhiên hiện nay, năng lượng hạt nhân được ủng hộ từ trên xuống. Từ khi trở lại Nhà Trắng nhiệm kỳ 2, ông Trump đã hủy nhiều dự án điện gió ngoài khơi khổng lồ, bác bỏ một trang trại năng lượng mặt trời quy mô lớn, ký đạo luật bỏ khoản tín dụng ưu đãi cho dự án điện gió và mặt trời xây dựng sau ngày 4.7.2025. Đạo luật này mang đến lợi ích cho các dự án điện hạt nhân, ví dụ ưu đãi tín dụng thuế lên đến 40% vốn đầu tư. Chính quyền Trump cũng cải tổ Ủy ban Điều tiết Hạt nhân (NRC) nổi tiếng chậm chạp và quan liêu, để đẩy nhanh quá trình phê duyệt dự án mới, cũng như khuyến khích các công ty khởi nghiệp đặt lò phản ứng hạt nhân trong căn cứ quân sự hoặc địa điểm an toàn như phòng thí nghiệm Idaho – nơi đã có nhiều kinh nghiệm phát triển năng lượng hạt nhân từ dự án Manhattan trong thế chiến thứ 2.

Tỷ phú Bill Gates, đồng sáng lập Microsoft, ca ngợi năng lượng hạt nhân như giải pháp giảm hiện tượng nóng lên toàn cầu. Nhiều tiếng nói khác cũng đồng quan điểm. Ông Drew Wandzilak, chuyên gia tại công ty đầu tư mạo hiểm Alumni Ventures, đơn vị từng đầu tư vào X-energy, Aalo và Valar, nói: “Phản ứng phân hạch hạt nhân có thể là viên đạn thần kỳ giải bài toán biến đổi khí hậu. Không cần dùng than đá gây ô nhiễm nữa, giải pháp này rất thực tế.”

CEO Loszak và giám đốc công nghệ Yasir Arafat 39 tuổi, có lý do khác nữa để theo đuổi năng lượng hạt nhân. Bệnh hen suyễn thời thơ ấu của Loszak đã thuyên giảm, sau khi tỉnh Ontario quê hương ông, thay thế nhà máy điện than bằng nhà máy điện hạt nhân. Arafat có tuổi thơ nghèo khó, từng học bằng ánh nến tại Bangladesh trước khi đến Mỹ lấy bằng cử nhân và thạc sĩ kỹ thuật hạt nhân ở Đại học North Carolina. Ông có nhiều kinh nghiệm phong phú, từng làm việc trong dự án AP1000 khổng lồ của Westinghouse, một lò phản ứng có công suất 1.100 megawatt, rồi đến phòng thí nghiệm Idaho năm 2019 với dự án thiết kế lò phản ứng siêu nhỏ. Cả 2 hy vọng sẽ bán được lò phản ứng loại nhỏ không chỉ cho những tập đoàn trí tuệ nhân tạo, mà còn các nước nghèo đang thiếu điện. Aalo có nghĩa là “ánh sáng” trong tiếng Bengali ở Bangladesh và Ấn Độ.

•  •  •

Cách đây không lâu, tương lai của năng lượng hạt nhân khá ảm đạm. Sau thảm họa sóng thần làm hư nhà máy điện Fukushima của Nhật Bản năm 2011, Nhật Bản và Đức bắt đầu đóng cửa các nhà máy điện hạt nhân khác. Tại Mỹ, nhà máy Three Mile Island ở Pennsylvania gặp sự cố năm 1979, dù lượng nhỏ phóng xạ rò rỉ không gây ra mối đe dọa nào, nhưng khiến cả quốc gia lo sợ, bởi cảm giác giống như đang sống cạnh một quả bom.

Sau sự cố Three Mile Island, nhiều dự án xây điện hạt nhân bị hủy, các quy định an toàn hạt nhân cũng được siết chặt hơn, khiến nhiều dự án chậm trễ và đội vốn. Năm 2024, Georgia Power hoàn thành nhà máy ở Augusta, với 2 lò phản ứng Westinghouse AP1000, có thể cung cấp điện cho 1,7 triệu hộ gia đình. Tuy nhiên dự án kéo dài tới 15 năm, chi phí đội gấp đôi, lên 30 tỷ USD. Ngoài ra khó khăn khác là kỹ thuật mới chưa được chứng minh, chuỗi cung ứng chưa trơn tru và thiếu lao động lành nghề. Xây dựng một nhà máy với công suất tương đương bằng tua-bin khí tự nhiên, sẽ chỉ tốn 7 tỷ USD. Sau sự cố này, dường như Hoa Kỳ không còn khả năng và không muốn xây các nhà máy điện hạt nhân quy mô lớn nữa. Hiện xứ cờ hoa có 94 lò phản ứng quy mô lớn đang hoạt động (nhiều lò đã hơn 40 tuổi), giảm so với 112 lò vào năm 1990.

Sau khi xung đột tại Ukraine bùng phát tháng 2.2022, Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE), quỹ Gates và nhiều thực thể khác, tin tưởng năng lượng hạt nhân nên đã đổ tiền xây nhiều lò phản ứng, để giảm phụ thuộc vào năng lượng từ Nga. Các hệ thống trí tuệ nhân tạo cần lượng điện khổng lồ cũng thúc đẩy xu hướng này. Liên minh châu Âu (EU) đang tuyệt vọng thoát khỏi dầu khí Nga, đã quyết định xem năng lượng hạt nhân không phát thải carbon là “xanh”. Meta, Amazon và Alphabet đều đã ký thỏa thuận dài hạn mua năng lượng hạt nhân. Ngay cả nhà máy Three Mile Island cũng quay lại cuộc chơi. Lò phản ứng đóng cửa năm 2019, đang chuẩn bị khởi động lại sau khi Microsoft đồng ý mua toàn bộ lượng điện trong 20 năm tới. Nhà máy đã đổi tên thành trung tâm năng lượng sạch Crane.

•  •  •

Ở tuổi 40, CEO Mike Laufer kiêm đồng sáng lập của Kairos Power, có rất nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực điện hạt nhân thế hệ mới, đã từng xây dựng, vận hành và đóng cửa một nhà máy tại bang New Mexico. Anh chia sẻ: “Trong 9 năm, chúng tôi học được nhiều điều. Quá nhiều thứ thay đổi.” Kairos đang xây Hermes 1, lò phản ứng phát điện dùng nội bộ, và Hermes 2, lò phản ứng phát điện thương mại với mục tiêu cung cấp 50 megawatt cho lưới điện của bang Tennessee vào năm 2030. Google đã đồng ý mua khoảng 500 megawatt điện từ các lò Hermes vào năm 2035.

Trụ sở của Kairos nằm trong tòa nhà chứa máy bay được cải tạo tại căn cứ không quân hải quân cũ ở Alameda bang California, ngay phía Nam Đại học UC Berkeley – nơi Laufer và 2 đồng nghiệp sáng lập nhận bằng tiến sĩ. Công ty khởi nghiệp này dự kiến sẽ nhận 303 triệu USD tài trợ từ Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE) sau khi hoàn thành Hermes 1 vào năm 2028. (Laufer từ chối tiết lộ cha ông, tỷ phú Henry Laufer, một nhà toán học đã tiên phong xây dựng quỹ đầu cơ Renaissance Technologies cùng với Jim Simons, có phải là nhà đầu tư hay không.)

Lò phản ứng của Kairos dạng module được chế tạo sẵn, tận dụng tiến bộ trong nhiều thập kỷ với thiết kế làm mát bằng muối florua nóng chảy. Lò sử dụng một loại nhiên liệu mới gọi là TRISO (tri-structural-isotropic hay cấu trúc 3 chiều). Nhiên liệu này là đặc trưng một số hệ thống mới, vừa chống tan chảy vừa chống khủng bố. Các hạt uranium dioxide nhỏ (kích thước bằng hạt anh túc) được phủ trong các lớp dày vài mm cách nhiệt uranium và chứa nhiên liệu phân hạch nguy hiểm. Sau đó Kairos bọc TRISO trong than chì để tạo thành những viên nhỏ như quả bóng chơi golf. Khi nhiều viên nhỏ ở gần nhau, chúng có thể khởi phát phản ứng phân hạch, nhưng lớp phủ nhiều tầng nhằm ngăn nhiên liệu nóng lên đủ để khởi phát phản ứng dây chuyền mất kiểm soát (hoặc tan chảy). Người ủng hộ cho rằng, ngay cả khi kẻ xấu đánh cắp hàng nghìn viên TRISO trong một lò phản ứng mini, chúng cũng khó có thể làm bất kỳ điều gì nguy hiểm. Nếu chúng làm nổ lò phản ứng, đội cứu hộ sẽ vào dọn dẹp nhẹ nhàng và các viên nhỏ hoàn toàn không bị ảnh hưởng.

Kairos đã thiết kế dây chuyền sản xuất TRISO cho riêng mình, hiện đã được chuyển đến phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos của Bộ Năng lượng Hoa Kỳ, để cuối cùng có thể tạo ra viên uranium làm giàu thực sự. Laufer khẳng định: “Sản xuất nội bộ là một phần quan trọng trong chiến lược của chúng tôi.”

Isaiah Taylor, người sáng lập kiêm CEO 26 tuổi của Valar Atomics – công ty mới thành lập 2 năm, cũng có kế hoạch sử dụng nhiên liệu TRISO nhưng hiện chưa tự sản xuất được. Anh ấy bận rộn trong việc phát triển thứ mà nhà đầu tư Steve Marcus của Riot Ventures có trụ sở tại Los Angeles – đơn vị đầu tư ban đầu vào Valar mô tả là “chiếc Toyota Corolla của các lò phản ứng, chứ không phải chiếc Lamborghini”. Tháng 9.2025, công ty khởi nghiệp có trụ sở tại El Segundo bang California này đã khởi công xây lò phản ứng thử nghiệm đầu tiên tại Utah. Tháng 11.2025, Valar thông báo về vòng gọi vốn trị giá 130 triệu USD và quy trình sản xuất đã đạt tới hạn phân hạch không tạo ra điện trong thử nghiệm ở Los Alamos.

Chưa rõ trạng thái tới hạn không tạo ra điện có đáp ứng mục tiêu của ông Trump hay không. Tuy nhiên, Taylor kỳ vọng đạt được trạng thái tới hạn hoàn toàn của lò phản ứng (tạo ra điện) trước ngày 4.7.2026, với thiết kế lò phản ứng làm mát bằng khí. Valar đã tạo một nguyên mẫu được thử nghiệm ở cùng nhiệt độ và áp suất hoạt động, nhưng không có nhiên liệu uranium bên trong. Taylor nói: “Chúng tôi bơm lượng điện tương đương 16 khu phố ở Los Angeles – nửa megawatt – vào lõi.” Nhóm của anh đã phát hiện ra chỗ rò rỉ, và học được kỹ năng quý giá bằng cách liên tục tháo rời và lắp ráp lại nguyên mẫu thiết bị.

Taylor là thành viên danh sách Forbes 30 Under 30 năm nay, là người luôn chạy đua. Anh bỏ học năm 16 tuổi, và dành những năm tháng lẽ ra học đại học để tự học về kỹ thuật hạt nhân. Sự quyết tâm của người đàn ông gốc Idaho đã thu hút nhà tài trợ và người có ảnh hưởng trong phong trào MAGA. Chuyên gia Marcus của Riot Ventures nói: “Anh ấy có khả năng thuyết phục độc đáo và khiến mọi người muốn tham gia vào sứ mệnh.” Một doanh nhân khác đầu tư vào Valar là Palmer Luckey, tỷ phú từng được vinh danh trong Forbes 30 Under 30 năm 2014, người đã bán công ty thực tế ảo Oculus của mình cho Meta khi mới 21 tuổi, cũng là đồng sáng lập hãng sản xuất vũ khí công nghệ cao Anduril ở tuổi 24.

Năm nay, Valar tham gia vụ kiện chống lại NRC, cáo buộc cơ quan này mất quá nhiều thời gian để cấp phép cho các nhà máy điện hạt nhân mới và không có thẩm quyền điều chỉnh các lò phản ứng mini. (Nguyên đơn khác trong vụ kiện gồm công ty khởi nghiệp Last Energy, Deep Fission cùng chính quyền bang Texas, Utah, Louisiana, Florida và Arizona.) Vụ kiện đã bị tạm dừng để dàn xếp đàm phán. CEO Liz Muller 47 tuổi của Deep Fission nói: “Chúng ta cần phát triển năng lượng hạt nhân ngay bây giờ, chứ không phải quá trình xem xét kéo dài 3 năm.” Bà Muller khởi nghiệp Deep Fission cùng với cha mình, một giáo sư vật lý đã nghỉ hưu của Đại học UC Berkeley. Công ty 2 tuổi đã huy động được 30 triệu USD trong đợt chào bán cổ phiếu ra công chúng tháng 9.2025. Phương pháp độc đáo của công ty, gồm khoan một lỗ có đường kính 76cm sâu một dặm (1.609m) xuống lòng đất, hạ một thùng chứa nhiên liệu uranium xuống đó và đổ đầy nước vào lỗ. Nước này sẽ được lò phản ứng làm nóng tạo ra điện năng, đồng thời giữ cho lò phản ứng được an toàn trong đá rắn.

Bà Muller nói tiếp: “Trong 2 năm tới, chúng ta sẽ thấy ai thực sự có thể bắt đầu và ai không.”

•  •  •

Một công ty tận dụng được làn sóng đến mức vẫn chưa xây dựng được nhà máy thí nghiệm nào là Oklo, thành lập năm 2013 bởi vợ chồng doanh nhân Jacob và Caroline DeWitte. CEO Sam Altman của OpenAI từng là chủ tịch công ty này năm 2015. Công ty đã niêm yết công khai thông qua SPAC năm 2024, với vốn hóa thị trường 15 tỷ USD (giảm so với mức đỉnh 26 tỷ USD), biến vợ chồng DeWitte thành tỷ phú. Dù Oklo đã bắt đầu xây dựng lò phản ứng tại địa điểm gần phòng thí nghiệm quốc gia Idaho, nhưng khó đạt được tới hạn vào ngày 4.7.2026. Tuy nhiên công ty có những người bạn đầy quyền lực, như Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright trước đây là thành viên hội đồng quản trị. Oklo là công ty nổi bật nhất trong số nửa tá doanh nghiệp sản xuất nhà máy điện hạt nhân mini được niêm yết công khai. Doanh nhân Marcus của Riot Ventures nói: “Cổ phiếu của Oklo rất ấn tượng với số đông. Ai cũng ủng hộ năng lượng hạt nhân và muốn đầu tư vào đó.”

Đáng chú ý là cả những người giàu nhất, thông minh nhất và quyền lực nhất, cũng không thể chỉ bằng ý chí tạo ra được lò phản ứng mới. Bill Gates là đồng sáng lập TerraPower năm 2008. Sau 17 năm và 4 tỷ USD đầu tư từ Gates, Bộ Năng lượng Mỹ, Nvidia, HD Hyundai cùng nhiều đối tác khác, TerraPower vẫn chưa nhận được sự chấp thuận của NRC cho thiết kế lò phản ứng muối nóng chảy 350 megawatt của mình.

“Lý do chúng tôi làm năng lượng hạt nhân bởi yêu nước. Trung Quốc đang xây dựng 33 lò phản ứng lớn, không phải để điều hòa không khí. Họ đang xây nhà máy điện. Chúng ta rất cần trí tuệ nhân tạo hạt nhân.”

Cũng có khả năng, đặc biệt là với sự thay đổi lập trường liên tục của ông Trump, các nhà máy điện hạt nhân lớn kiểu cũ, chứ không phải nhà máy mini sản xuất hàng loạt, sẽ là tương lai ngành năng lượng. Trải qua phá sản và nhiều lần thay đổi quyền sở hữu trong thập kỷ qua, Westinghouse đã nhận thấy một tia hy vọng mới khi vào tháng 10.2025, chính quyền Trump cam kết đẩy nhanh quá trình cấp phép và tài trợ 80 tỷ USD cho các lò phản ứng mới (đủ để xây dựng từ 5 đến 10 lò Westinghouse AP1000), đổi lại chính phủ liên bang sẽ nắm giữ 20% bất kỳ khoản lợi nhuận nào vượt quá 17,5 tỷ USD được tạo ra từ năm 2029.

Đây là thông tin tuyệt vời với Fermi America có trụ sở tại Amarillo bang Texas, công ty đã tạo ra tỷ phú hạt nhân giàu nhất: Đồng sáng lập kiêm CEO Toby Neugebauer 53 tuổi. Là nhà đầu tư vốn tư nhân và con trai cựu nghị sĩ đảng Cộng hòa, Neugebauer và gia đình chứng kiến giá trị tài sản ròng đạt 6 tỷ USD sau khi Fermi niêm yết cổ phiếu vào tháng 10.2025. Kế hoạch của Fermi là xây dựng các trung tâm dữ liệu khổng lồ được cung cấp năng lượng bởi ít nhất bốn lò phản ứng AP1000 trên diện tích hơn 20km² liền kề với Pantex, một cơ sở của Bộ Năng lượng Hoa Kỳ ở vùng lòng chảo Texas, nơi trong nhiều thập kỷ đã sản xuất lõi plutonium cho các đầu đạn hạt nhân. Neugebauer đồng sáng lập Fermi với Rick Perry (cựu Thống đốc Texas, cựu Bộ trưởng Năng lượng Hoa Kỳ) và con trai của Perry là Griffin. Neugebauer nói: “Nếu bạn không thể xây dựng cơ sở điện hạt nhân ở địa điểm này, bạn không thể làm điều đó ở bất cứ đâu.”

Neugebauer chuyên phát triển dự án chứ không mạnh về sáng tạo. Ông đã thuê Mesut Uzman, một công dân Mỹ gốc Thổ Nhĩ Kỳ, làm giám đốc xây dựng nhà máy hạt nhân. Chuyên gia Uzman từng giúp xây dựng 4 lò phản ứng AP1000 đầu tiên ở Trung Quốc, 1 lò ở Bulgaria và 4 lò ở UAE. CEO Neugebauer bộc bạch: “Chúng tôi có chuyên gia dày dạn kinh nghiệm, đã từng xây dựng 13 lò phản ứng hạt nhân rồi. Một khi các lò xong xuôi, chúng tôi sẵn sàng xây dựng thêm ở địa điểm khác.”

Neugebauer cũng tin tưởng vào năng lượng khí. Ông đã đặt hàng 2,5 gigawatt điện tua-bin khí tự nhiên và dự định xây 11 gigawatt nữa trước khi lò phản ứng hạt nhân đầu tiên hoàn thành. Tầm nhìn dài hạn của ông là biến Amarillo thành trung tâm về trí tuệ nhân tạo chạy bằng năng lượng hạt nhân. Ông thổ lộ: “Lý do chúng tôi làm năng lượng hạt nhân bởi tình yêu nước. Trung Quốc đang xây dựng 33 lò phản ứng lớn, không phải để điều hòa không khí. Họ đang xây các nhà máy điện khổng lồ. Chúng ta rất cần trí tuệ nhân tạo hạt nhân.”

Biên dịch: NVP — Nội dung đã được đăng trên Tạp chí Forbes Việt Nam số tháng 1/2.2026