Trung Quốc đã ngăn thương vụ SoftBank Group của tỷ phú Nhật Bản Masayoshi Son mua lại mảng kinh doanh robot của tập đoàn ABB, khiến kế hoạch mở rộng đầu tư vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo vật lý (physical AI) của tập đoàn đầu tư Nhật Bản gặp trở ngại.
Cơ quan phụ trách thẩm định các khoản đầu tư nước ngoài về an ninh tại Trung Quốc đã bác bỏ thương vụ trị giá 5,4 tỷ USD, theo thông báo của ABB. Tập đoàn công nghiệp Thụy Sĩ cho biết SoftBank đã thông báo quyết định của cơ quan quản lý Trung Quốc cho ABB.
“Văn phòng Cơ chế công tác về thẩm định an ninh đầu tư nước ngoài của Trung Quốc đã cấm thương vụ mua lại hoạt động kinh doanh ABB Robotics tại Trung Quốc,” ABB cho biết. “ABB và SoftBank vẫn đang duy trì trao đổi chặt chẽ và phối hợp trên tinh thần xây dựng để xử lý thương vụ.”
Mảng kinh doanh robot của ABB có khoảng 7.000 nhân viên, hoạt động tại các trung tâm sản xuất ở Trung Quốc, Mỹ và Thụy Điển.
Theo thông báo được công bố vào tháng 10.2025, thời điểm ABB và SoftBank công bố thỏa thuận mua bán, bộ phận này ghi nhận lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao (EBITDA) đạt 313 triệu USD trên doanh thu 2,3 tỷ USD trong năm 2024, so với EBITDA 385 triệu USD và doanh thu 2,5 tỷ USD của năm 2023.
SoftBank đồng ý mua lại ABB Robotics trong khuôn khổ chiến lược kết hợp các ứng dụng trí tuệ nhân tạo với công nghệ AI vật lý, qua đó mở rộng hoạt động kinh doanh và cải thiện lợi nhuận. Thương vụ ban đầu dự kiến hoàn tất vào khoảng giữa đến cuối năm 2026.
“AI vật lý là lĩnh vực phát triển tiếp theo của SoftBank,” ông Son, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc SoftBank, tuyên bố trong thông báo hồi tháng 10.2025.
“Cùng với ABB Robotics, chúng tôi sẽ tập hợp công nghệ và nhân tài hàng đầu thế giới dưới một tầm nhìn chung: kết hợp siêu trí tuệ nhân tạo với robot, thúc đẩy một bước tiến mang tính đột phá, đưa nhân loại phát triển xa hơn.”
Trong những năm gần đây, Son liên tục mở rộng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo.
Ông đã cam kết tham gia dự án phát triển hạ tầng AI Stargate trị giá 500 tỷ USD tại Mỹ, hợp tác với OpenAI, Oracle và MGX. SoftBank cũng là một trong những nhà đầu tư lớn của OpenAI, với tổng vốn đầu tư lũy kế đạt 65 tỷ USD tính đến tháng 10.2026.
Trước khi đề xuất thâu tóm ABB Robotics, SoftBank đã thành lập Robo HD, công ty holding mới quản lý các khoản đầu tư trong lĩnh vực robot của tập đoàn.
Danh mục của Robo HD bao gồm hơn một chục doanh nghiệp, trong đó có Agile Robots SE và Skild AI.
Năm 2024, SoftBank Group cũng công bố thành lập liên doanh với Alat, công ty đầu tư có trụ sở tại Riyadh, Saudi Arabia, nhằm sản xuất robot công nghiệp.
Theo dữ liệu tài sản tỷ phú theo thời gian thực của Forbes, Masayoshi Son sở hữu khối tài sản ước tính 45,5 tỷ USD, đứng thứ hai trong danh sách những người giàu nhất Nhật Bản.
__
Biên dịch: Forbes Việt Nam
