Chưa ai từng cho đi nhiều tiền nhanh như MacKenzie Scott. Vợ cũ của Jeff Bezos là nhà thiện nguyện hàng đầu nước Mỹ năm 2025, xếp thứ ba sau Warren Buffett, Bill Gates và Melinda French Gates về tổng số tiền quyên góp suốt đời.
Giữa làn sóng phản ứng chính trị dữ dội xoay quanh đa dạng, công bằng và hòa nhập, MacKenzie Scott vẫn giữ vững nguyên tắc, quyên góp ít nhất 760 triệu USD cho 18 trường (trước đây từng) dành cho sinh viên gốc Phi trong 3 tháng cuối năm ngoái. Scott trao số tiền đó không phô trương và rất ít ràng buộc, như điều bà vẫn làm kể từ khi ly hôn năm 2019. Khoản quyên tặng lớn nhất là 80 triệu USD cho Đại học Howard, riêng 17 triệu USD cho trường y. Phần còn lại, trường Howard có thể tùy ý sử dụng. “Khoản tài trợ không ràng buộc quy mô lớn như vậy thì thật hiếm có,” người phát ngôn trường Howard nói với Forbes, bảo rằng họ chỉ biết về khoản tài trợ khi nhận được email ai đó gửi từ Yield Giving của Scott.
Năm 2025, tổng cộng 186 tổ chức đã nhận 7,2 tỷ USD từ Scott, người đã nhượng lại hơn 75% cổ phiếu Amazon mình nhận được từ Bezos – bấy nhiêu là đủ để đưa bà trở thành nhà thiện nguyện hào phóng nhất thế giới trong năm qua. Theo ghi nhận của Forbes kể từ năm 2012 đến nay, đây là mức quyên góp lớn nhất. Trong chưa đầy bảy năm, Scott đã quyên góp 26,4 tỷ USD cho hơn 2.500 tổ chức. Chỉ có Warren Buffett, và Bill Gates cùng Melinda French Gates, đã quyên góp nhiều hơn, nhưng trong thời gian dài hơn nhiều.
Forbes vẫn tính chung tiền quyên góp của ông bà Gates, nhưng Melinda cũng có nguồn tiền riêng để làm từ thiện (ít nhất 8,9 tỷ USD mà chồng cũ đã tặng cho tổ chức Pivotal Philanthropies sau khi bà rời Quỹ Gates năm 2024). “Càng làm công việc này lâu, tôi càng hiểu rõ rằng người làm từ thiện hữu ích nhất khi đứng ở hậu trường, thay vì cố gắng tự mình gầy dựng phong trào,” French Gates nói. Đơn cử, bà tặng 540 triệu USD cho các tổ chức phi lợi nhuận chú trọng tiến bộ xã hội dành cho phụ nữ và bé gái, bảo rằng những vấn đề ảnh hưởng đến họ đang thiếu nguồn tài trợ “một cách vô ý thức”. Không có gì ngạc nhiên khi phụ nữ đang dẫn dắt hoạt động đa dạng hóa và thiện nguyện.
Theo Matti Navellou, người điều hành mảng từ thiện của công ty quản lý tài sản Iconiq, phụ nữ thường quyên góp nhanh hơn và hào phóng hơn. Một phần là do những người không trực tiếp sáng lập hoặc tạo ra khối tài sản thường dễ chấp nhận “nhiều rủi ro hơn,” bởi ở một góc độ nào đó họ không cảm nhận rõ mình có quyền sở hữu – theo Cecilia Conrad, CEO của Lever for Change, một tổ chức phi lợi nhuận gom quỹ tài trợ từ các nhà hảo tâm giàu có, kể cả French Gates, Scott và ít nhất ba tỷ phú khác.
Quỹ góp chung đang dần phổ biến, do tiết kiệm được thời gian và chi phí cần cho việc tìm kiếm và thẩm định tổ chức từ thiện. “Chúng tôi ngày càng tập trung hợp tác với các nhà tài trợ khác,” theo bà Cari Tuna, vợ của Dustin Moskovitz (đồng sáng lập Facebook) và là chủ tịch Coefficient Giving (tổ chức đã rót 100 triệu USD cho an toàn AI hồi năm ngoái). “Điều đó luôn nằm trong định hướng của tôi.” French Gates nói thêm: “Phụ nữ biết họ rất mạnh khi đoàn kết, hội nhóm quyên góp trao cơ hội cho những nhà hảo tâm bình thường có thể phát huy nguồn lực của mình hiệu quả hơn.”
Xu hướng đẩy nhanh hoạt động quyên góp cũng đang tăng tốc. Cuối năm 2023, Warren Buffett, 95 tuổi, cho biết các con ông sẽ chỉ có đúng 10 năm để phân bổ khối tài sản của ông (hiện ở mức 146 tỷ USD) sau khi ông qua đời. Tháng 5.2025, Bill Gates thông báo quỹ của ông sẽ áp dụng chiến lược chi tiêu hết trong 20 năm. Hồi tháng 7, một số nhà hảo tâm hàng đầu, bao gồm Gates, Charles Koch và Steve Ballmer cùng vợ ông, Connie, đã cùng cam kết chỉ 1 tỷ USD trong 15 năm nhằm thúc đẩy sự năng động kinh tế dùng AI.
Dự báo thế hệ người Mỹ cao tuổi sẽ chuyển giao hơn 120 ngàn tỷ USD, đợt chuyển giao tài sản giữa các thế hệ lớn nhất từ trước đến nay, và phụ nữ sẽ là nhóm hưởng lợi lớn nhất. French Gates nói: “Từ góc độ từ thiện, tôi nóng lòng muốn xem họ sẽ làm gì với nguồn lực đó.”
Tính đến nay, 25 nhà từ thiện hàng đầu nước Mỹ đã quyên góp tổng cộng 275 tỷ USD, tăng 34 tỷ USD so với năm ngoái. Con số này rất lớn nhưng chỉ tương đương 14% tổng tài sản của họ, tỷ lệ thấp nhất kể từ năm 2021. Chưa đủ hào phóng để vào danh sách: Elon Musk và Larry Page, hai người giàu nhất thế giới, với tổng tài sản hơn 1.000 tỷ USD.
Số liệu tính đến năm 2025 theo nguồn có sẵn. Tài sản ròng cập nhật tại thời điểm ngày 16.1.2026. Để tìm hiểu thêm danh sách và phương pháp thống kê, xem chi tiết tại website: www.forbes.com/top-givers
Biên dịch: NVP — Nội dung đã được đăng trên Tạp chí Forbes Việt Nam số tháng 6.2026