AI đang bùng nổ, những gương mặt sáng trong danh sách Forbes 30 Under 30 lần thứ 15 đều dốc lực vào lĩnh vực này. Những người trẻ có tầm nhìn khai thác máy học (machine learning) để chế tạo robot làm phi hành gia, cắt nguồn tài trợ khủng bố hoặc tạo ra công cụ mạnh mẽ giúp bất kỳ ai cũng có thể trở thành lập trình viên thiên tài hoặc nghệ sĩ bậc thầy.
Dù AI là lĩnh vực mới, nhưng đặc tính để trở thành doanh nhân tiên phong vẫn không thay đổi từ trước tới nay: trí tưởng tượng, sự thông minh, nhạy bén và kiên trì. Những cá nhân được vinh danh trong danh sách lần này, đều sở hữu phẩm chất đó và sử dụng chúng để định hình tương lai. Để xác định nhóm người xuất sắc này, biên tập viên của Forbes cùng nhiều chuyên gia độc lập đã xem xét hơn 10.000 ứng viên, đánh giá dựa trên tác động cộng đồng, nền tảng tài chính và quy mô hoạt động. Kết quả: 600 người tạo ra sự thay đổi đang định hình tương lai.


[ THỂ THAO ]
COCO GAUFF
Tuổi: 21 • Vận động viên quần vợt, WTA Tour

Lúc 15 tuổi, Gauff gây chấn động làng quần vợt thế giới khi đánh bại Venus Williams tại Wimbledon 2019. Sáu năm sau, cô có 2 danh hiệu Grand Slam đơn nữ bao gồm chức vô địch Pháp mở rộng. Cô hiện xếp thứ 11 trong danh sách thu nhập sự nghiệp của WTA Tour, với gần 30 triệu USD mỗi năm. Cô nói: “Tôi cảm thấy mình còn rất xa so với tiềm năng của bản thân. Tôi chỉ mong tiến bộ hơn nữa.” Gauff là nữ vận động viên có thu nhập nhiều bậc nhất thế giới, nhờ 25 triệu USD kiếm được thường niên ngoài sân đấu. Bên cạnh hợp đồng quảng cáo với các thương hiệu tên tuổi như New Balance, Rolex và Bose, cô còn đầu tư vào giải bóng rổ nữ Unrivaled, hợp tác với hãng phim Religion of Sports để sản xuất phim truyền hình, phim ảnh và phim kỹ thuật số.
[ trí tuệ nhân tạo (ai) ]
JESSE ZHANG
Tuổi: 28 • Đồng sáng lập, Decagon

Lần tới khi bạn khiếu nại về một đơn hàng không chính xác, nhân viên xin lỗi và hoàn tiền có thể là thuật toán, và bạn không nhận ra. Đây là canh bạc của kỳ lân AI Decagon. Ra mắt năm 2023, công ty có trụ sở ở San Francisco này tự hào với mức định giá 1,5 tỷ USD, dựa trên viễn cảnh họ có thể xây dựng các trợ lý AI giúp xử lý vấn đề dịch vụ khách hàng thông thường, như trả lại sản phẩm, hủy đơn hàng hoặc thay thẻ tín dụng. Theo Decagon, ứng dụng AI của họ có thể phản hồi khách hàng với sắc thái và cá tính giống người thật, quan trọng nữa là không mệt mỏi, không nóng tính và không thái độ khó chịu. Nhà đồng sáng lập Zhang nói: “Chúng tôi muốn xây dựng những trợ lý thông minh nhất, giống người nhất và đồng cảm nhất.” Đến nay Decagon đã ký thỏa thuận hợp tác với một số khách hàng lớn như Duolingo, Hertz và ClassPass. Decagon huy động được 231 triệu USD từ các nhà đầu tư như Andreessen Horowitz và Accel, mặc dù ông Zhang từng tuyên bố chưa bao giờ khao khát nguồn vốn.
[ chăm sóc sức khỏe ]
EUNICE WU
Tuổi: 26 • Đồng sáng lập, Asepha

Trước khi thành lập công ty phần mềm, Wu là dược sĩ. Cô thất vọng vì phần lớn thời gian làm việc dành cho nhập liệu và hành chính tẻ nhạt, thay vì pha chế thuốc hoặc tư vấn cho bệnh nhân. Cô nói: “Điều đó xuất phát từ những khó khăn cá nhân của tôi khi làm việc trong hiệu thuốc.” Năm 2023, cô cùng người đồng sáng lập Can Uncu ra mắt Asepha, công ty phần mềm trí tuệ nhân tạo xử lý các đơn thuốc viết tay, xác minh mã y tế và fax giấy. Asepha có trụ sở tại Toronto, cung cấp cả hệ thống trí tuệ nhân tạo tư vấn cho bệnh nhân, như xử lý việc cấp lại thuốc, gửi thông báo nhận thuốc và định tuyến yêu cầu của bệnh nhân. Theo cô Wu, ứng dụng AI này có thể giúp tiết kiệm chi phí khoảng 30% trong tháng đầu tiên. Tới nay, Asepha đã huy động được 4 triệu USD.
[ Bán lẻ & Thương mại điện tử ]
Jenny WanG
Tuổi: 28 • Sáng lập, Alta

Không biết mặc gì? Hãy thử Alta, ứng dụng mua sắm và tư vấn thời trang dựa trên trí tuệ nhân tạo của Jenny Wang. Tải lên ảnh những bộ đồ bạn đang sở hữu (hoặc hóa đơn mua sắm gần đây), hệ thống sẽ giúp bạn tạo tủ quần áo ảo. Công ty khởi nghiệp tại New York này sau đó đưa ra gợi ý phối đồ và đề xuất các món nên mua theo thời tiết. Cô Wang là kỹ sư được đào tạo tại Harvard chia sẻ: “Thời trang rất thú vị từ góc độ dữ liệu. Alta có tính ứng dụng cao khi giúp bạn quyết định nên mặc gì, mua gì. Nó cũng giúp bạn tạo cảm hứng.” Giữa vô vàn công ty khởi nghiệp về tủ quần áo ảo dựa trên AI, Alta được hỗ trợ bởi cả nhà đầu tư mạo hiểm lẫn ông lớn trong ngành thời trang như Menlo Ventures – đơn vị dẫn đầu vòng gọi vốn 11 triệu USD vào tháng 6.2025, cùng với Algae Ventures được LVMH hậu thuẫn và nhà tạo mẫu Meredith Koop của Michelle Obama.
[ NĂNG LƯỢNG & CÔNG NGHỆ XANH ]
Eric Herrera
Tuổi: 27 • Đồng sáng lập, Maverick

Với kiến thức nền về sinh học, Herrera chế tạo trong phòng thí nghiệm của mình một số protein có khả năng hòa tan đá. Mục tiêu giúp việc khai thác kim loại quý trở nên dễ dàng hơn và bảo vệ môi trường hơn. Ý tưởng đến với anh vào năm 2022, trong một chuyến thám hiểm tới Bắc Cực. Tại đó, Herrera, người từng phục vụ 2 năm trong hải quân Hoa Kỳ với vai trò nhà khoa học y tế, đã chứng kiến vi khuẩn ăn sắt sống sót bằng cách tiết ra chất hóa học có thể làm tan chảy khoáng chất, để lại sắt cho vi khuẩn hấp thụ. Ngay sau đó, anh thành lập Maverick có trụ sở tại San Francisco, sử dụng cùng loại protein hữu cơ này để khai thác dầu và khoáng chất quy mô lớn, mà không cần dùng hóa chất độc hại hoặc hệ thống áp suất cao. Chuyên gia Herrera tâm sự: “Nói một cách đơn giản, chúng tôi phá vỡ đá và lấy ra tất cả những thứ tốt đẹp.” Với Maverick, các công ty thậm chí không cần phải đào mỏ truyền thống. Thay vào đó, họ chỉ cần khoan một lỗ nhỏ, bơm protein và đưa các nguyên tố hóa lỏng lên. Những gì còn lại là hỗn hợp các nguyên tố quan trọng cần phân tách. Năm 2025, Maverick huy động được 19 triệu USD trong vòng gọi vốn do Olive Tree Capital dẫn đầu, với sự tham gia của Y Combinator.
Để xem danh sách đầy đủ, vui lòng truy cập website: forbes.com/30-under-30/2026
Biên dịch: NVP — Nội dung đã được đăng trên Tạp chí Forbes Việt Nam số tháng 1/2.2026.