Cơn sốt trung tâm dữ liệu và nhu cầu cáp quang tăng vọt đang đưa Corning vào một giai đoạn tăng trưởng mới. Nhưng sau bài học đắt giá từ bong bóng Internet hơn hai thập niên trước, CEO Wendell Weeks muốn bảo đảm rằng tập đoàn sản xuất kính 175 năm tuổi vẫn có thể phát triển ngay cả khi cơn sốt AI hạ nhiệt.
Cơn bùng nổ AI cần chip Nvidia, một lượng điện và nước khổng lồ. Và còn một thứ ít được nhắc đến hơn: kính. Corning là nhà sản xuất hàng đầu thế giới trong lĩnh vực này. Chính xác hơn, tập đoàn 175 năm tuổi của Mỹ sản xuất những sợi quang mảnh như tóc, dùng để truyền dữ liệu giữa các máy chủ, tòa nhà và trung tâm dữ liệu. Nhu cầu tăng mạnh đến mức Corning gần đây đã ký các thỏa thuận trị giá hàng tỷ USD với Amazon, Nvidia, Meta và Verizon. Apple cũng cam kết chi thêm 2,5 tỷ USD cho Gorilla Glass, loại kính có độ bền cao và khả năng chống trầy xước được sử dụng trên iPhone và Apple Watch.
Thành lập năm 1851, Corning là một trong những doanh nghiệp công nghệ lâu đời nhất nước Mỹ. Sản phẩm của hãng hiện diện trong bóng đèn của Thomas Edison, các dụng cụ nhà bếp mang thương hiệu Pyrex và nhiều thế hệ thiết bị điện tử. Giờ đây, hạ tầng trung tâm dữ liệu AI đang mở ra chương tăng trưởng thứ ba trong lịch sử tập đoàn.
Cổ phiếu Corning gần như tăng gấp đôi trong 12 tháng qua, vượt xa mức tăng 16% của chỉ số S&P 500. Năm 2025, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu 15,6 tỷ USD và lợi nhuận ròng 1,6 tỷ USD, tăng 19% so với năm trước. Các nhà phân tích dự báo doanh thu năm 2026 sẽ tăng gần 25%, lên 19,3 tỷ USD, trong khi lợi nhuận ròng có thể tăng gấp đôi.
CEO Wendell Weeks, 67 tuổi, đặt mục tiêu đưa doanh thu Corning lên 40 tỷ USD vào năm 2030. “Cáp quang và nhiều sản phẩm hiện đang được sử dụng cho AI tạo sinh vốn được phát minh để phục vụ ngành viễn thông,” Weeks giải thích. Ông có bằng MBA của Harvard và thường xuất hiện trong những bộ vest được may đo chỉn chu, khác với phong cách quần jeans, giày thể thao quen thuộc của các tỷ phú công nghệ Bờ Tây nước Mỹ.
“Chúng tôi đã phát minh ra nhiều công nghệ trong số đó từ hàng chục năm trước. Giờ đây, chúng đang được tái phát triển gần như hoàn toàn.” Tuy nhiên, ngay giữa giai đoạn kinh doanh khởi sắc nhất trong nhiều thập niên, Corning vẫn không thể quên quá khứ đầy biến động.
Trong nửa đầu năm 2026, cổ phiếu hãng tăng gần 200%, rồi bất ngờ lao dốc 50% vào tháng bảy. Nguyên nhân chủ yếu đến từ lo ngại của giới phân tích rằng cổ phiếu đã bị định giá quá cao và cơn sốt đầu tư AI đang hình thành một bong bóng. Với Weeks, người gia nhập Corning năm 1983 và tiếp quản mảng cáp quang năm 1996, diễn biến này hẳn gợi lại ký ức không mấy dễ chịu.
Cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000, khi Internet phát triển bùng nổ, nhiều người tin rằng việc xây dựng các mạng viễn thông mới sẽ kéo dài hàng chục năm. Corning vay nợ lớn và chi tới 10 tỷ USD cho các thương vụ thâu tóm. Thế rồi bong bóng viễn thông vỡ năm 2001. Đơn đặt hàng cáp quang từ những khách hàng lớn nhất của Corning, trong đó có Nortel, đột ngột cạn kiệt. Chỉ trong chưa đầy hai năm, giá cổ phiếu công ty rơi từ 113 USD xuống còn 1,10 USD.
“Khi tôi tiếp quản, chúng tôi đang ở trong giai đoạn vô cùng tăm tối,” Weeks nhớ lại thời điểm trở thành CEO năm 2005. “Cuộc khủng hoảng dot-com vừa qua đi và đã tàn phá nhiều khách hàng của chúng tôi.”
“Lần đầu tiên sau một thời gian dài, chúng tôi buộc phải cắt giảm nhân sự đáng kể để đưa công ty trở lại trạng thái tài chính lành mạnh. Chúng tôi phải suy nghĩ thật nghiêm túc về sứ mệnh của mình: Chúng tôi muốn làm gì và phải làm thế nào để xây dựng một phiên bản tốt hơn của chính mình?”
Cuối cùng, điều cứu Corning chính là kho thành tựu nghiên cứu khoa học vật liệu mà tập đoàn đã tích lũy trong nhiều năm. Đầu tiên là kính siêu mỏng dùng cho màn hình LCD phẳng, sản phẩm bắt đầu được người tiêu dùng mua với số lượng lớn vào đầu những năm 2000. Tiếp đó là Gorilla Glass, công nghệ được Corning phát triển từ thập niên 1960 nhưng chỉ thực sự trở thành sản phẩm ăn khách sau một cuộc gặp giữa Weeks và Steve Jobs vào cuối năm 2006. Jobs thuyết phục Weeks sản xuất hàng triệu tấm kính nhỏ chống trầy xước để kịp phục vụ màn ra mắt iPhone vào tháng sáu năm 2007.
Những đột phá tiếp theo trong lĩnh vực kính và gốm kỹ thuật tiếp tục mang về nguồn thu mới cho Corning, từ bộ lọc khí thải cho ô tô và xe tải chạy diesel, kính chuyên dụng trong y tế đến các loại kính ngày càng mỏng dành cho tivi và máy tính xách tay. Giờ đây, cáp quang một lần nữa trở thành động lực tăng trưởng chủ lực. Trong nửa đầu năm 2026, mảng này đóng góp 45% trong tổng doanh thu 8,6 tỷ USD của Corning.
Weeks tin rằng nhu cầu cáp quang sẽ tiếp tục tăng trong nhiều năm. Tuy nhiên, ông quyết không để Corning một lần nữa rơi vào vòng xoáy suy thoái như trước. Bài học cũ khiến ông đặc biệt chú trọng đa dạng hóa hoạt động kinh doanh. Một trong những ý tưởng của ông là thuyết phục các hãng sản xuất ô tô sử dụng Gorilla Glass làm kính chắn gió. Loại kính này chắc chắn sẽ đắt hơn kính thông thường, nhưng có khả năng chống nứt vỡ, hạn chế hư hại do đá văng và nhẹ hơn đáng kể.
Một hướng đi khác là sản xuất tại Mỹ toàn bộ những thành phần thiết yếu của tấm pin mặt trời, bao gồm phôi và tấm silicon đa tinh thể, tế bào quang điện và mô-đun pin. Hiện phần lớn các sản phẩm này vẫn được sản xuất tại châu Á. Nghiên cứu và phát triển từ lâu đã giữ vị trí trung tâm trong chiến lược Corning. Ngân sách dành cho hoạt động này năm 2026 dự kiến đạt khoảng một tỷ USD, tương đương 7% doanh thu.
Corning không chỉ ưu tiên nghiên cứu mà còn đầu tư xây dựng cơ sở vật chất hiện đại để thu hút và giữ chân nhân tài. Một ví dụ là trung tâm Sullivan Park, rộng khoảng hai triệu foot vuông (186.000m2), tọa lạc trên khu đất rộng 161,87 héc ta tại thung lũng sông Chemung, ngay bên ngoài thành phố Corning, bang New York.
Nhờ điều kiện làm việc thuận lợi, nhiều nhà khoa học và kỹ sư gắn bó với Corning hàng chục năm, thậm chí cả sự nghiệp, theo giám đốc công nghệ Jaymin Amin. “Có những người đến đây làm việc rồi chẳng muốn rời đi. Nơi này gần giống ‘Hotel California’ vậy,” Amin đùa, nhắc đến ca khúc nổi tiếng của ban nhạc Eagles về một khách sạn mà người ta có thể nhận phòng nhưng không thể rời khỏi.
Amin đã làm việc tại Corning 29 năm, sở hữu 50 bằng sáng chế và gia nhập tập đoàn sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ quang điện tử tại Đại học Southampton, Anh. Ngay cả Weeks, vốn có nền tảng chuyên môn về tài chính, cũng từng trực tiếp tham gia nghiên cứu và có tên trong 47 bằng sáng chế.
Một thế mạnh khác của Corning là khả năng xây dựng quan hệ đối tác. “Corning có thái độ rất khiêm tốn trong các liên minh chiến lược và những dự án hợp tác công nghệ,” Kathryn Harrigan, giáo sư tại Trường Kinh doanh Columbia, nhận xét.
Điều này thể hiện rõ nhất qua quan hệ hợp tác kéo dài nhiều thập niên với Apple. Nhà máy Corning tại Harrodsburg, bang Kentucky, hiện là đơn vị cung cấp toàn cầu toàn bộ kính Gorilla Glass dùng cho iPhone và Apple Watch. Mảng kinh doanh này mang về khoảng 1,4 tỷ USD trong năm 2025, tương đương 9% doanh thu của Corning.
Cùng các tập đoàn công nghệ vận hành trung tâm dữ liệu quy mô cực lớn, Corning đang phát triển những loại sợi quang tiên tiến hơn, có mật độ kết nối cao hơn, khả năng truyền tải dữ liệu lớn hơn và độ trễ thấp hơn. Về lâu dài, các đường truyền quang bằng kính thậm chí có thể thay thế dây đồng trong bộ xử lý đồ họa (GPU), góp phần hạn chế tình trạng quá nhiệt.
Sau 43 năm làm việc tại Corning, CEO Wendell Weeks vẫn giữ nguyên niềm say mê với các phát minh và việc cải tiến công nghệ. Những hướng nghiên cứu mới của tập đoàn bao gồm bộ lọc gốm có khả năng thu giữ CO₂ từ các nhà máy thép và kính chống mờ dành cho camera trên xe tự hành.
Trong bối cảnh chính sách thuế quan liên tục biến động, quyết định mở rộng sang sản xuất silicon đa tinh thể và mô-đun pin mặt trời tại Mỹ của Corning dường như đến rất đúng thời điểm. Năng lượng mặt trời hiện là mảng kinh doanh tăng trưởng nhanh nhất của tập đoàn. Trong nửa đầu năm 2026, doanh thu mảng này gần như tăng gấp đôi so với cùng kỳ, đạt 808 triệu USD.
“Chúng tôi có đủ năng lực nên quyết định bắt tay vào làm. Có tới 90% vật liệu trong một tế bào quang điện thuộc những lĩnh vực mà chúng tôi am hiểu,” Weeks nói. “Chúng tôi tin rằng có thể làm với ngành năng lượng mặt trời điều tương tự những gì đã làm trong nhiều ngành khác: trở thành nhà sản xuất có chi phí thấp, sau đó tiếp tục sáng tạo để tạo ra những sản phẩm tốt hơn.”
Theo giám đốc công nghệ Jaymin Amin, hướng phát triển này có thể bao gồm những loại kính mới dành cho tấm pin mặt trời, có độ bền cao hơn và khả năng chống chịu tốt hơn trước mưa đá hoặc các mảnh vỡ bị gió cuốn. Corning cũng nghiên cứu cách chế tạo tế bào quang điện có thể khai thác nhiều vùng quang phổ hơn, chẳng hạn tia cực tím hoặc tia hồng ngoại, nhằm tăng tổng lượng điện mà tấm pin tạo ra.
“Liệu chúng ta có thể biến những photon khó khai thác thành photon hữu ích không? Chẳng hạn, chuyển photon trong vùng tia cực tím thành ánh sáng nhìn thấy được?” Amin đặt câu hỏi. “Điều đó hoàn toàn có thể thực hiện bằng cách sử dụng những lớp kính được thiết kế đặc biệt trên bề mặt tế bào quang điện.”
Weeks còn nhìn thấy một cơ hội đáng kể khác: cải tiến công nghệ lọc bằng gốm mà Corning từng phát triển cho hệ thống xử lý khí thải phương tiện giao thông, rồi ứng dụng vào thu giữ khí carbon trong công nghiệp với chi phí thấp hơn. Công nghệ này có thể phục vụ các nhà máy lọc dầu, nhà máy hóa chất và nhà máy thép, những cơ sở đang tìm kiếm giải pháp cắt giảm phát thải.
“Tôi từng luôn tin rằng chúng ta sẽ không bao giờ tự đẩy mình vào tình thế phải thu giữ carbon trực tiếp từ khí quyển. Điều đó nghe thật vô lý, bởi quá trình ấy cũng tiêu tốn năng lượng,” Weeks nói. “Nhưng giờ tôi bắt đầu nhận ra có lẽ chúng ta thực sự đã thiếu sáng suốt đến mức ấy.” Một lần nữa, Corning đang chứng minh rằng ngay cả một nhà sản xuất kính có lịch sử 175 năm cũng có thể liên tục tìm ra những hướng đi mới.
Nội dung đã được đăng trên tạp chí Forbes Việt Nam số tháng 11.2026