Chiếc vòng cổ 150 USD và cuộc cách mạng chăn nuôi của doanh nhân 31 tuổi

 Trên màn hình điện thoại của CEO Craig Piggott có khoảng 100 chấm vàng, chuyển động giống như hình tam giác. Mỗi chấm tượng trưng cho một con bò trong trang trại của gia đình anh ở vùng nông thôn Waikato của New Zealand. Mỗi con bò đeo một chiếc vòng cổ thông minh màu đen, giống chiếc thắt lưng có khóa gắn pin mặt trời. Đứng gần đó, Piggott chạm và giữ một nút trên màn hình. Tín hiệu phát ra, ngay lập tức những con bò ngẩng đầu lên, ngoan ngoãn bước qua cánh đồng đến nơi có sẵn cỏ tươi.

Cảnh đồng quê thanh bình này là một phần trong video trình diễn do Halter, công ty 9 tuổi của CEO Piggott có trụ sở tại Auckland thực hiện, cho thấy cách huấn luyện và quản lý bò bằng công nghệ thuận lợi ra sao. Thiết bị có thể rung và phát tín hiệu âm thanh, giúp nông dân dễ điều khiển bò tới các khu vực khác nhau của đồng cỏ. Vị CEO 31 tuổi nói với Forbes Asia rằng, sản phẩm giúp tiết kiệm từ 20 đến 40 giờ lao động mỗi tuần. Anh nói: “Mục tiêu cốt lõi của chúng tôi là xây dựng lĩnh vực này phát triển đến mức, bạn không thể thiếu thiết bị trong quá trình điều hành nông trại.”

Là cựu thành viên danh sách Forbes 30 Under 30 Asia 2021, CEO Piggott đang thực hiện sứ mệnh giúp người nông dân tận dụng tối đa từng m² đất. Halter là một trong những công ty phát triển nhanh nhất trên thị trường “hàng rào ảo” mới nổi. Hiện vòng cổ của công ty được sử dụng trong 1.300 trang trại bò sữa lẫn bò thịt ở New Zealand, Úc và Mỹ, quản lý 650.000 con bò, cùng 809.300km hàng rào ảo trên hệ thống. New Zealand, vùng đất số lượng bò gấp nhiều lần người dân, chiếm hơn 75% khách hàng của Halter.

Hiện Halter đang tập trung vào thị trường Mỹ, quốc gia sản xuất thịt bò và sữa bò lớn bậc nhất thế giới. Từ khi mở văn phòng tại bang Colorado năm 2024, hơn 200 nông trại từ 22 tiểu bang đã sử dụng thiết bị của Halter, với hơn 39.400km hàng rào ảo. Điểm đến tiếp theo trong kế hoạch từ 3 đến 5 năm của Halter là Anh, Ireland, Argentina và Brazil. CEO Piggott diễn giải: “Nông nghiệp chiếm một nửa diện tích đất có thể sinh sống trên toàn cầu. Nâng cao năng suất sử dụng đất, là vấn đề quan trọng có tác động lớn cần giải quyết.”

Giới đầu tư cũng đồng tình. Tháng 6.2025, Halter huy động được 100 triệu USD, trong vòng gọi vốn Series D do công ty đầu tư mạo hiểm BOND có trụ sở ở San Francisco dẫn đầu, khiến giá trị Halter tăng lên 1 tỷ USD, trở thành một trong những kỳ lân hiếm hoi tại New Zealand.

“Theo chúng tôi, nâng cao hiệu suất sử dụng đất là một trong những vấn đề quan trọng, có tác động lớn cần giải quyết.”

Doanh nhân Daegwon Chae chuyên quản lý đối tác tại BOND nói: “Chúng ta đang sống trong thế giới quay cuồng vì số lượng khổng lồ doanh nghiệp lẫn dữ liệu AI, làm giảm cơ hội của các công ty phần mềm theo chiều ngang. Nhưng nông nghiệp và chăn nuôi là thị trường khổng lồ, đang chờ cuộc cách mạng đổi mới.” BOND từng đầu tư vào Canva, OpenAI và Revolut.

Thị trường công nghệ nông nghiệp toàn cầu dự kiến đạt 62 tỷ USD năm 2030, theo dự báo của công ty tư vấn BCG có trụ sở tại Boston. Ông Chae cho rằng, Halter lợi thế hơn đối thủ cạnh tranh. Nếu Halter giống chiếc Tesla thì hàng rào vật lý hiện tại lại như chiếc xe chạy bằng dầu diesel từ những năm 1950. Phần mềm và ứng dụng của Halter rất phù hợp với thế hệ chủ trang trại am hiểu công nghệ di động hiện nay.

Piggott lớn lên trong trang trại bò sữa của cha mẹ ở ngoại ô Matamata, một thị trấn nhộn nhịp nơi bộ phim kinh điển “Chúa tể những chiếc nhẫn” được quay. Do đó, anh hiểu áp lực mà người nông dân đối mặt. Cha mẹ anh bắt đầu dậy làm việc từ 4h sáng, và làm khoảng 100 giờ mỗi tuần. Bên cạnh kiệt quệ về thể chất, nông dân còn đối mặt thách thức về lợi nhuận, đến từ tình trạng thiếu lao động dai dẳng, chi phí vật tư cao và điều kiện luật pháp nghiêm ngặt.

CEO Piggott bộc bạch: “Nhìn lại tôi thấy, làm nông nghiệp là nền tảng tuyệt vời để điều hành công ty khởi nghiệp. Bạn làm việc nhiều giờ, bảy ngày mỗi tuần, không phải lúc nào cũng kiểm soát được mọi thứ, như thời tiết xấu hay bò bị ốm… Tôi nghĩ điều đó dạy bạn kiên cường và nghị lực.”

Sau khi tốt nghiệp Đại học Auckland năm 2016 với tấm bằng cử nhân kỹ thuật cơ khí, anh làm việc tại một nhà máy của Rocket Lab ở Auckland. Thời điểm đó, gã khổng lồ công nghệ vũ trụ đang trong giai đoạn ổn định khi thiết lập mạng lưới hoạt động tại California, và còn hơn một năm nữa mới phóng thành công vệ tinh đầu tiên lên quỹ đạo. Theo tỷ phú, nhà sáng lập kiêm CEO Peter Beck của Rocket Lab, Piggott trẻ tuổi, năng nổ và giải quyết vấn đề xuất sắc.

CEO Beck nói tiếp: “Craig là người mà nếu tập trung vào điều gì đó, anh ấy sẽ thành công.” Chưa đầy một năm sau khi gia nhập Rocket Lab, Piggott đã rời đi để lập Halter cùng một người bạn đại học (người này sau đó cũng rời đi). Beck tham gia Halter với tư cách nhà đầu tư thiên thần kiêm cố vấn. Những người khác đóng góp cho Halter có Stephen Tindall, nhà sáng lập chuỗi cửa hàng bán lẻ The Warehouse Group của New Zealand; cùng công ty đầu tư mạo hiểm Icehouse Ventures. Beck nhớ lại: “Tôi không phải chuyên gia chăn nuôi. Tôi chỉ biết phần đuôi và phần ăn, thế thôi. Nhưng Craig đã rất rõ ràng, khi chứng minh đây là cơ hội lớn.”

Piggott hợp tác chặt chẽ với một số nông dân, để cải tiến ý tưởng về vòng cổ GPS cho bò. Thử thách đầu tiên là tạo ra tấm pin năng lượng mặt trời phù hợp. Tiếp theo là đảm bảo nó không bị vỡ. Nhận thấy vòng cổ cần chịu được sự bào mòn đáng kể mỗi ngày, Piggott và nhóm sử dụng nguyên liệu cũng dùng làm kính chống đạn. Mùa đông đầu tiên, công ty dành nhiều tâm huyết phát triển loại pin với chức năng đảm bảo vẫn sạc đầy điện dẫu bên ngoài ít nắng.

Vòng cổ Halter ban đầu thiết kế cho bò sữa, chủ yếu để lùa chúng vào chuồng vắt sữa. Sau đó vài năm phần mềm bổ sung tính năng cho bò thịt, giúp kiểm soát việc chăn thả trên diện tích lớn. Bò nhận được tín hiệu định hướng thông qua âm thanh và sự rung của thiết bị. Với những con bò phớt lờ tín hiệu nhiều lần, sẽ có một luồng xung điện nhỏ chích vào người. Luồng điện này rất thấp, chỉ giống như kiến đốt và đảm bảo tuân thủ quy định về phúc lợi động vật. Trung bình từ 2 đến 3 ngày huấn luyện, bò có thể hiểu các tín hiệu.

Ngoài theo dõi sự di chuyển của đàn bò, vòng cổ Halter liên tục thu thập dữ liệu sức khỏe của bò, như nhiệt độ và thói quen nhai, đưa vào các thuật toán học máy (machine learning) – gọi là “thuật toán của bò” – để dự đoán bệnh tật và thời điểm giao phối.

Halter cung cấp 4 gói dịch vụ cho cả bò sữa lẫn bò thịt, với chức năng như lùa đàn gia súc di chuyển, quản lý đồng cỏ hay chăm sóc sức khỏe. Mức phí hàng tháng tùy thuộc quy mô trang trại. Các gói có giá khởi điểm 5,7 USD/tháng cho mỗi vòng cổ. Khách hàng cũng cần mua cột truyền tín hiệu cao 6m, có giá khoảng 4.500 USD với phạm vi phủ sóng khoảng 8km trở lên, tùy thuộc địa hình.

Ông Dean McHardy, tổng giám đốc kiêm chủ trang trại Tanghihau Station rộng 6.650ha ở Gisborne gần bờ biển phía Đông của đảo Bắc New Zealand, đang nuôi 1.550 con bò, mô tả sản phẩm vòng đeo là bước ngoặt trong công nghệ chăn nuôi. Theo ông, di chuyển đàn bò, điều chỉnh kế hoạch chăn thả mà không cần người thật chạy ra cánh đồng, là rất quan trọng để quản lý việc ăn uống của đàn gia súc. Ông khẳng định, chăn thả đúng cách, cỏ sẽ mọc lại chất lượng cao hơn ở chu kỳ chăn thả tiếp theo.

McHardy chọn gói “Beef Class” của Halter cho đàn bò Angus 350 con, với chi phí hơn 5 USD mỗi tháng mỗi vòng cổ. Đến nay, trang trại của ông đã lắp 5 tháp phát tín hiệu và dự định lắp thêm 4 tháp nữa. Ông chia sẻ: “Halter giúp chúng tôi chăn thả trên những cánh đồng rộng lớn, dốc đứng mà không cần lắp đặt thêm hàng rào vật lý. Những hàng rào đó có thể không chịu được mùa đông hoặc giông bão.”

• • •

Hiện nay, CEO Piggott đang tập trung vào thị trường Mỹ, quốc gia sản xuất thịt bò nhiều nhất thế giới, chiếm tới 20% toàn cầu. Quá trình mở rộng này, Halter tích cực tiếp xúc với các chủ trang trại chưa quen thuộc với giải pháp công nghệ. Theo CEO Piggott, nhiều nông dân thường khép kín, nhưng điều tốt hơn là để họ thấy có những sản phẩm họ hoàn toàn nên đặt niềm tin. Đến nay, Halter đã giúp các khách hàng Mỹ tiết kiệm 220 triệu USD so với xây dựng hàng rào vật lý truyền thống nhằm quản lý đàn bò.

Tháng 8.2025, Halter công bố thỏa thuận hợp tác với Cục Quản lý Đất đai Hoa Kỳ và tổ chức từ thiện trực thuộc Cục, để hỗ trợ 2,7 triệu USD giúp các trang trại huấn luyện đào tạo cách dùng vòng cổ Halter. Một trong những đơn vị đầu tiên tham gia, là trang trại Cotoni-Coast Daires, có diện tích và quy mô đàn gia súc rất lớn ở bang California.

Piggott cũng đang tìm kiếm cơ hội mở rộng thị trường bên kia biển Tasman. Công nghệ hàng rào ảo đã được phép sử dụng ở 3 trên 6 tiểu bang của Úc. Riêng Victoria và New South Wales, 2 tiểu bang sản xuất sữa lớn nhất xứ chuột túi, đang xây dựng quy định cho công nghệ trên, dự kiến hoàn thành đầu năm 2026. Bang Nam Úc (South Australia) đang xem xét bước đi tương tự. Từ khi ra mắt tại Tasmania 2 năm trước, Halter cho biết vòng cổ của họ đang sử dụng cho 1/3 số bò sữa tại quần đảo xinh đẹp này.

CEO Piggott từ chối chia sẻ về lợi nhuận và doanh thu toàn cầu, cho biết trọng tâm của anh lúc này là mở rộng thị trường. Trong hồ sơ gửi lên cơ quan chức năng New Zealand, doanh thu của Halter tại thị trường New Zealand trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3.2025 tăng 45%, lên 20,7 triệu USD, nhưng lợi nhuận sau thuế giảm 20%. Halter cho biết sự sụt giảm này đến từ mức độ hỗ trợ rất cao từ Halter cho Halter USA hướng đến đối tác và khách hàng, để mở rộng mạng lưới. Halter USA thành lập năm 2017. Nhà đầu tư đầu tiên ở Mỹ đổ tiền vào Halter USA là Promus Ventures có trụ sở tại Chicago, đã tham gia vòng gọi vốn đầu tiên của Halter USA năm 2017, rồi tham gia mọi vòng gọi vốn sau đó tới nay.

“LÀM NÔNG LÀ KINH NGHIỆM TUYỆT VỜI ĐỂ ĐIỀU HÀNH CÔNG TY KHỞI NGHIỆP.”

Halter đang đối mặt sự cạnh tranh ngày càng mạnh từ các đối thủ công nghệ nông nghiệp. Ví dụ Nofence từ Na Uy đã huy động được 35 triệu USD trong vòng gọi vốn Series B vào tháng 9.2025 để mở rộng sang thị trường Mỹ và châu Âu; công cụ eShepherd của nhà sản xuất thiết bị nông nghiệp Gallagher có trụ sở tại New Zealand; hay Vence, công ty con chuyên về sức khỏe động vật của tập đoàn dược phẩm khổng lồ Merck. Riêng lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cho bò, có Allflex cũng của Merck, cung cấp thiết bị gắn thẻ và theo dõi; CowManager, hệ thống giám sát dựa trên thẻ gắn lên tai có trụ sở ở Hà Lan; hay smaXtec – nhà cung cấp dữ liệu sức khỏe động vật ở Áo.

Đến nay, chưa có vòng cổ nào đầy đủ tính năng như Halter, nhất là có thể phân tích dữ liệu quy mô lớn. Bà Samantha Wong, đối tác tại quỹ đầu tư mạo hiểm Blackbird Ventures của Úc, người đã theo dõi nhiều khoản đầu tư vào Halter chia sẻ: “Lợi thế kỹ thuật của họ vượt xa nhiều đối thủ cạnh tranh. Nếu có vấn đề gì xảy ra, thì đó có thể là họ tự thất bại.” 

Biên dịch: NVP — Nội dung đã được đăng trên Tạp chí Forbes Việt Nam số tháng 1/2.2026.