AI đưa các hãng chip nhớ vào câu lạc bộ nghìn tỷ USD

Sự bùng nổ AI đã châm ngòi cuộc đua giành đất trị giá hàng ngàn tỷ USD để xây dựng trung tâm dữ liệu, nhằm cung cấp năng lực tính toán cho các hệ thống. Bộ nhớ, thành phần cốt lõi của trung tâm dữ liệu quyết định tốc độ xử lý thông tin của máy chủ. Đây là tin vui cho các doanh nghiệp sản xuất chip nhớ, những đơn vị đang chứng kiến tăng trưởng theo số nhân, nhờ cung cấp sản phẩm cho nhóm tập đoàn công nghệ lớn bậc nhất thế giới như Nvidia, Apple và Amazon.

Một trong những đơn vị hưởng lợi nhất từ cơn sốt AI là gã khổng lồ bộ nhớ Micron Technology của Mỹ. Micron chuyên sản xuất chip tốc độ cao đặt cạnh bộ xử lý đồ họa để cung cấp dữ liệu cho các mô hình AI. Doanh thu của Micron tăng 196% lên khoảng 24 tỷ USD trong quý 2.2026. Công ty đạt doanh thu 37 tỷ USD năm 2025, tăng xấp xỉ 50% so với 2024. Giá cổ phiếu cũng tăng phi mã 260% trong 6 tháng đầu năm 2026, tính cả 12 tháng qua thì đạt mức ấn tượng 863%. Điều này giúp công ty tăng 140 bậc trong danh sách.

Tháng 5.2026, vốn hóa thị trường của Micron vượt mốc 1.000 tỷ USD, đưa chủ tịch kiêm CEO Sanjay Mehrotra trở thành tỷ phú với khối tài sản 1,4 tỷ USD. Hơn một năm trước, vốn hóa công ty chỉ ở mức 100 tỷ USD. Hiện nay, khách hàng lớn nhất của công ty có trụ sở tại Idaho này là Nvidia (vị trí 27), chiếm 16% doanh thu. Tiếp theo là các ông lớn công nghệ như Apple (vị trí 11) sử dụng chip của Micron cho iPhone, Mac và iPad; cùng Dell (vị trí 129), HP (vị trí 522) và nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô cực lớn (hyperscaler) như Amazon hay Microsoft.

Công ty sản xuất bộ nhớ trước đây thường chịu ảnh hưởng bởi chu kỳ bùng nổ và suy thoái. Nhu cầu tăng vọt và giá cả leo thang khi nguồn cung khan hiếm. Lúc đó, nhiều doanh nghiệp cùng bắt tay sản xuất để đáp ứng, nhưng đến lúc nhiều loại chip ra mắt thị trường thì nhu cầu đã hạ và giá giảm. Sự xuất hiện của AI dường như phá vỡ chu kỳ này, tạo ra đợt bùng nổ kéo dài với chip nhớ chuyên dụng, những loại giúp dữ liệu được truyền tải vào các mô hình AI nhanh và hiệu quả.

Ông Mehrotra từng đồng sáng lập nhà sản xuất ổ đĩa flash SanDisk (vị trí 614), đã dành nhiều năm chuyển đổi Micron từ sản xuất chip thông thường thành cung cấp cơ sở hạ tầng AI chủ chốt. Đầu 2026, ông chấm dứt mảng kinh doanh phục vụ người tiêu dùng cá nhân (tồn tại 29 năm) để ưu tiên cung ứng cho trung tâm dữ liệu, hướng tối đa vào thị trường AI. Ông cũng tiên phong thay đổi mô hình kinh doanh của công ty, chuyển từ bán chip theo giá thị trường sang ký hợp đồng dài hạn nhằm duy trì giá có lợi.

Micron không phải doanh nghiệp duy nhất hưởng lợi từ làn sóng AI. Ông lớn ngành chip nhớ Hàn Quốc SK Hynix ghi nhận doanh thu kỷ lục 35,5 tỷ USD trong quý 1.2026, tăng 198% so với cùng kỳ. Công ty đạt doanh thu 68,1 tỷ USD năm 2025 và lợi nhuận tăng gấp đôi, lên khoảng 33 tỷ USD. Những con số ấn tượng này giúp hãng vươn lên vị trí 48, tăng ngoạn mục 107 bậc.

Ông lớn khác của Hàn Quốc là Samsung Electronics, quý 1.2026 ghi nhận doanh thu cao ngất ngưởng 50,4 tỷ USD, phần lớn từ mảng kinh doanh chip nhớ, nhờ sự bùng nổ cơ sở hạ tầng AI. Tuy nhiên, công ty cũng suýt gặp khủng hoảng chuỗi cung ứng, sau khi người lao động dọa đình công. Trong một thỏa thuận gây tranh cãi, công ty đồng ý trả tiền thưởng trung bình 400.000 USD mỗi người, cho một số nhân viên thuộc bộ phận sản xuất. Đây là gã khổng lồ công nghệ duy nhất ngoài Hoa Kỳ lọt tốp 20, tăng từ vị trí 19 (năm 2025) lên vị trí 15.

Các công ty bán dẫn khác cũng hưởng lợi. Ông lớn lĩnh vực chip AI là Nvidia tăng 20 bậc, lên vị trí 27, trong khi đối thủ AMD (trụ sở California) tăng 116 bậc lên vị trí 194. Tập đoàn công nghệ khổng lồ Broadcom của Mỹ, đơn vị chuyên thiết kế chip AI tùy chỉnh cho những công ty như OpenAI và Meta, đã tăng 15 bậc lên vị trí 53. Hãng sản xuất chip Cerebras Systems đã lên sàn chứng khoán vào tháng 5.2026, lần đầu góp mặt trong danh sách ở vị trí 1611. Dù chưa có lãi, công ty Mỹ này ghi nhận doanh thu 510 triệu USD năm 2025, tăng 76% so với 290,3 triệu USD năm 2024.

Biên dịch: NVP — Nội dung đã được đăng trên Tạp chí Forbes Việt Nam số tháng 8.2026